Ana içeriğe atla

İsrail İHA'ları Gazze'nin değişmez gerçeği

Gazze’nin değişmez gerçeği hâline gelen İsrail’in insansız hava araçları, Filistinli silahlı gruplara köstek olurken, sivillerin güvenlik duygusunu harap ediyor.
An Israeli air force drone is seen flying over Gaza as seen from the northern Gaza strip border April 9, 2011. Israel killed four Palestinian militants and wounded half a dozen others as it pursued air raids in Gaza for a third day on Saturday, responding to increased rocket fire out of the territory, local medics said.

 REUTERS/Darren Whiteside (ISRAEL - Tags: MILITARY SOCIETY IMAGES OF THE DAY) - RTR2L11O

GAZZE, Gazze Şeridi -- Gazze halkı, gece gündüz üzerlerinde uçan insansız hava araçlarının (İHA) sesine artık aşina. İsrail küçük, kuşatılmış bir kara parçası olan Gazze'yi "düşman oluşum" olarak görüyor ve burada olup bitene dair azami bilgi toplamak için her yola başvuruyor.

Uçağın ismi gözetleme ve keşif faaliyetlerine işaret etse de İHA’lar aslında silahlı Filistin unsurlarını hedefleme ve öldürme aracı hâline gelmiş durumda. 

Gazze halkı, İHA'ların kulak tırmalayıcı sesini uçaklar Gazze hava sahasına girer girmez tanıyabiliyor artık. İHA'lar uydu kanallarının sinyallerini de bozuyor.

İHA'lar, silahlı Filistinli gruplar için ciddi bir tehdit oluşturuyor. İsrail bu uçaklar sayesinde Gazze’deki militanların hareketlerini, askeri hazırlıklarını izleyebiliyor ve bu kişileri, roketatarları ve mühimmat depolarını vurabiliyor.  

Gazze'deki Filistin Güvenlik Akademisi’nin Dekanı Kemal Terban'a göre, İsrail’in Filistinli grupları izleme ve hedefleme açısından kaydettiği teknolojik ilerleme nedeniyle Gazze'de askeri faaliyetler artık çok riskli bir hâl almış durumda.

Terban, konuyu Al-Monitor'a şöyle değerlendiriyor: "İsrail İHA'larının Gazze hava sahasındaki yoğun faaliyetleri, militanların Gazze Şeridi'ndeki hareket alanını kısıtlıyor ve onları ihtiyatlı davranmaya zorluyor. İHA'lar hem siviller hem savaşçılar için büyük bir stres kaynağı. Grupların silahlı kanatları, bu durum yüzünden hava sahasını izleyen ve hava sahasına giren her uçağı direnişçilere bildiren güvenlik birimleri oluşturmak zorunda kaldı." Terban, bu uyarıların sadece militanların sahip olduğu iletişim araçlarıyla yapıldığını da sözlerine ekliyor.

Gazze'deki insan hakları kuruluşları tarafından derlenen istatistikler, silahlı Filistinlileri hedeflemek için İsrail’in son dönemde kullandığı başlıca aracın İHA’lar olduğunu gösteriyor.

Al-Monitor’un El Mezan İnsan Hakları Merkezi'nden edindiği verilere göre, 2008'den ekim 2013'e kadar  İsrail tarafından öldürülen 2 bin 269 Filistinlinin 911'i İHA saldırılarında öldürüldü. Bu saldırıların çoğu, 2008-2009’daki Dökme Kurşun Operasyonu sırasında gerçekleşti. 2012'deki Savunma Sütunu Operasyonu'nda öldürülen 171 Filistinliden 143'ü de İHA saldırılarında hayatını kaybetti.  

İnsansız uçaklar, üretim amaçlarına göre farklılık gösteriyor. Bazı askeri İHA'lar özel olarak keşif faaliyetlerinde kullanılıyor. İHA’ların çoğu bu kategoriye giriyor. Bazıları ise yalnızca hava saldırısı için tasarlanmış. Her ikisini de yapabilen İHA'lar da var. Diğer uçaklara göre daha küçük olan insansız hava araçları, farklı itki mekanizmalarına sahip.  Bazıları balonla havada kalırken, bazıları pervane veya jet motorlarıyla çalışıyor.

İsrail Radyosu'nun savunma muhabiri Eyal Alima'ya göre, İsrail’in son zamanlarda İHA'ları daha çok kullanmasının nedeni dünyada da bu yönde artan bir eğilimin olması.  İHA’lar, genel olarak sivillere daha az zarar veriyor ve hedeflerini daha yüksek bir isabetle vuruyor.

Al-Monitor'un telefonla görüştüğü Alima, İsrail ordusunun, askeri silah ve yöntemlere ilişkin ayrıntıların basında yer almaması için sıkı bir kontrol uygulamaya başladığını ve İsrailli gazetecilerin de bu konuda Batı medyasına bel bağladığını anlatıyor.

Alima şu bilgileri aktarıyor: "İsrail ordusu İHA'ları yoğun bir şekilde kullanıyor, tabur komutanı düzeyinde bile bunların kullanılmasına izin veriyor.  Böylece ordu, işgal etmek isteyebileceği bölgeler hakkında bilgi toplayabiliyor. Şu an ya da ileride İsrail ile  başka bir taraf arasında çıkacak herhangi bir çatışma, İHA'sız düşünülemez. İsrail bunları stratejik bir silah olarak görüyor."

İsrail'in, Gazze'de kendine tehdit olarak gördüğü her şeyi gözetleyip hedeflemek için kullandığı ileri teknolojiye rağmen, Gazze'deki silahlı gruplar İsrail kentlerine roket atmaya devam etmiş ve İsrail topraklarına erişimlerini genişletebilmiştir.

Alima, dünyada her istihbarat örgütünün teknoloji bakımından ne kadar gelişkin olursa olsun hazırlıksız yakalanabileceğini düşünüyor. Ona göre İHA'lar, Hamas ve diğer örgütleri "İsrail'e askeri açıdan karşı koyabilmek için daha çok gayret ve beyin gücü sarf etmeye” zorluyor.

Terban da silahlı grupların İsrail'in Gazze semalarındaki takibini engellemek için büyük çabalar harcadığını, hareketlerini gizlemek için binaları, ağaçları ve hatta duman kullandığını, bazı mühendislerin ise İHA sinyallerini karıştırmaya çalıştığını anlatıyor.

İHA'ların Gazze halkı üzerinde psikolojik etkisi de var. Bu insanların çoğu zaten kronik ve karmaşık travma sorunları yaşıyor.

Gazze’de ruh sağlığı programının direktörü Ahmet Ebu Tavahina, Al-Monitor'a yaptığı açıklamada, İHA sesinin birçok Gazzeliye kendini daha az güvende hissettirdiğini belirtiyor. Bunun sonucunda, fiziksel ve psikolojik bağışıklık sistemi zayıflayan insanlar hem fiziksel hem zihinsel hastalıklara daha açık hâle geliyor.

Tavahina, güvenlik duygusunun kaybı ve geçmişte yaşanan şiddet anılarının tetiklenmesiyle birlikte zihinsel enerjinin azaldığını belirtiyor. Tavahina’ya göre, bu durumun hem bugünkü hem de gelecekteki çocukların zihinlerine büyük bir darbe vurması kaçınılmaz.

Editörün Notu: Bu makalenin önceki versiyonunda Hamas Liderleri Ahmet Yasin ve Ahmet El Cebari'nin İHA saldırılarıyla öldürüldüğü belirtilmişti. Ahmet Yasin savaş helikopterinden fırlatılan bir füzeyle vurularak, Ahmet El Cebari ise başka bir hava saldırısı sırasında öldürülmüştür

More from Hazem Balousha