İran’la yakın ilişkiler Paşinyan için neden önemli?
Ermenistan’ın Türkiye ve Azerbaycan ile ilişkilerini normalleştirmeye yöneldiği ve ABD’nin bölgesel ulaşım projesine destek verdiği bir ortamda Başbakan Paşinyan Tahran’la arasını iyi tutmaya çalışıyor.
ERİVAN, Ermenistan — Geçtiğimiz ay düzenlenen parlamento seçimlerinde üçüncü dönem için seçilen Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ABD-İsrail saldırılarında öldürülen İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney için bu hafta Tahran’da düzenlenen cenaze törenine katılan az sayıdaki yabancı liderden biri oldu. Yakın zamana kadar bu katılım tamamen normal sayılırdı. Zira İran zorlu bir komşu olsa da Rusya’nın yanı sıra Ermenistan’ın başlıca müttefiklerinden biriydi. Ancak Ermenistan bugün Kremlin’in yörüngesinden çıkıp ABD ve Avrupa Birliği’yle stratejik ilişkiler kurmaya, ayrıca tarihsel hasımları Türkiye ve Azerbaycan’la kalıcı bir barış tesis etmeye çalışıyor.
Bu bağlamda, ABD-İran çatışmasının sürdüğü bir ortamda, üstelik de ABD Başkanı Donald Trump ve diğer NATO liderlerinin yıllık zirve için komşu ülke Türkiye’de toplandığı sırada Paşinyan’ın Tahran’a gitmesi bir çelişki gibi görünebilir. Paşinyan bundan önce 6 Temmuz’da da Rusya’nın Yekaterinburg kentine giderek Rus Başbakanı Mihail Mişustin ile görüşmüştü. Bu ziyaretler, Paşinyan’ın, Azerbaycan’la iki yıkıcı savaşın perişan ettiği küçük, denize çıkışı olmayan ülkesini yeni badirelerden korumak için hassas bazı dengeleri gözetmek zorunda olduğunu gösteriyor.
ABD-İsrail saldırıları karşısında gösterdiği beklenmedik dirençten cesaret alan İran artan bir özgüven sergiliyor ve Ermenistan da bunun farkında. İran’ın Ermenistan’la paylaştığı 44 kilometrelik sınır hattı, Karadeniz’e erişimi açısından kritik önem taşıyor, ayrıca kuzeydeki diğer komşusu ve İsrail’in yakın müttefiki olan Azerbaycan’a karşı bir avantaj sağlıyor.
İran Ekim 2024’te yurtdışındaki en büyük kalıcı dış ticaret merkezini Erivan’da açtı. Bu adım, 2025’te 770 milyon dolar civarında olan ikili ticareti 3 milyar dolara çıkarma, aynı zamanda İran’ı Avrupa’ya bağlayacak ve içine Hindistan’ı da alan üçlü bir merkez oluşturma hedefleri doğrultusunda atıldı.
