Ana içeriğe atla

Çin’in aracılığıyla sağlanan Suudi-İran anlaşması: Şeytan uygulamada gizli

Suudi-İran anlaşması Orta Doğu’da bir dönüm noktası teşkil ediyor. Ancak anlaşmanın pratikte başarısız olması, Çin’in bölgedeki rolünü de zedeleyebilir.

A man in Tehran holds a local newspaper reporting on its front page the China-brokered deal between Iran and Saudi Arabia to restore ties, signed in Beijing the previous day, March 11, 2023.
İran ve Suudi Arabistan’ın Çin’in arabuluculuğuyla 10 Mart’ta Pekin’de imzaladığı anlaşmayı duyuran bir İran gazetesi, 11 Mart 2023 — Atta Kenare/AFP via Getty Images

Çin Suudi Arabistan’la İran’ı uzlaştırarak büyük bir olaya imza attı. Ancak anlaşmanın uygulanmasında sıkıntılar yaşanırsa Çin’in bölgedeki ilişkileri de zarar görebilir.

10 Mart’ta imzalanan anlaşma Orta Doğu siyasetinde esaslı bir dönüm noktası teşkil ediyor. Suudi Arabistan ile İran’ın yeniden diplomatik ilişki tesis etmekte ve karşılıklı olarak egemenliklerine saygı göstermekte mutabık kalması hiç kuşkusuz bölgede bir değişim havası estiriyor. Şimdi esas soru, bu hava ne kadar kalıcı olur?

1979 İran İslam Devrimi’nden sonra sert bir rekabete tutuşan taraflar, 2016’da Suudi Arabistan’ın bir Şii din adamını idam etmesi ve akabinde İranlı protestocuların Tahran’daki Suudi elçiliğini basması üzerine ikili temasları kesmişti. Rekabetin özünde, İran ve Suudi Arabistan’ın bölgesel siyaseti kendi tercihlerine göre şekillendirme arzusu yatıyor.

Dolayısıyla tarafların elçiliklerini yeniden açma ve ikili ilişkileri canlandırmak için çalışma konusunda mutabık kalması, azımsanacak bir olay değil. Irak ve Umman’ın ev sahipliğinde gerçekleşen bir dizi görüşmenin ardından nihai anlaşmanın Çin tarafından sağlanması ise son derece çarpıcı.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish