Yaklaşık 7 bin binanın yıkımına yol açan ve 10 ildeki 13,5 milyon insanı etkileyen Türkiye'deki güneydoğu depremi, korkunç sayıdaki can kaybının yanında önemli bir mal kaybı, ekonomik hasar ve tüm topluma mal olacak ağır bir faturaya yol açmış görünüyor.
Depremin beşinci günü 10 Şubat’ta kayıp sayısı 19 bini aşarken nihai sayının on binlerle ifade edilecek boyuta erişeceği tahmin ediliyor. Yaralı sayısının 78 bine yaklaştığı, bölge dışına tahliye edilen nüfusun ise 76 bini geçtiği bildirildi. Yıkılan 7 bin binanın önemli bir kısmı konut ve bu ağır bir barınma sorunu yaratmış durumda.
Türkiye ekonomisinde yüzde 9'a yakın bir milli gelir katkısı olan bu 10 deprem ilinde üretim aksaması ve boyutları henüz ortaya çıkmayan servet erimesi sonucu kişi başına gelir, istihdam, kamu hizmeti parametreleri hızla aşağı iniyor. Özellikle tarım düşüşü, ülke genelinde yaşanan gıda enflasyonunu yukarı çekecek. Bölgenin Türkiye ihracatına verdiği katkıda düşüş cari açık sorununu büyütürken enkazın kaldırılması için yapılan kamu harcamaları ve bölgeden gelen verginin azalması merkezi bütçe açığını büyütecek. Bölgenin kullandığı kredilerin geri dönüşündeki aksamalar da bankacılık sektöründe kırılganlıklar yaratabilecek.
Depremin etkilediği 10 ilin nüfusu 13,5 milyon ve Türkiye toplamındaki payı yüzde 15,7. Bu, işgücü ve iç tüketim açısından önemli bir tutar. Bu 10 il, Türkiye’nin toplam gayri safi yurt içi hasılasının (GSYH) yaklaşık yüzde 9’unu gerçekleştiriyor. Türkiye ekonomisinde 2021 yılında gerçekleşen yüzde 11,4 olan büyümeye bu 10 il 1,15 puan katkı yaptı. Tek başına GSYH’nin yüzde 35’ini yaratan İstanbul’un yıllık büyüme oranına katkısı 4 puana yaklaştı. Özellikle yıllık GSYH büyümeye katkısı tek başına 0,25 puan olan Gaziantep, Türkiye milli gelirine en fazla katkı yapan 8’inci il konumunda.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.