Rusya’nın kısmi seferberlik ve işgal edilen dört bölgeyi ilhak kararı üzerine Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin 19’ncu yüzyılda Kafkasya’da Rus kolonizasyonuna karşı direnişin sembol ismi İmam Şamil’e atıf yapıp bölge haklarını itaatsizliğe çağırması, hafife alınacak bir çıkış değil. 

“Hiç kimse utanç verici bir savaşa katılmak zorunda değil. Dağıstanlıların Ukrayna'da ölmesi gerekmiyor. Çeçenler, İnguşlar, Osetler, Çerkesler ve Rus bayrağı altındaki diğer halkların da” diyen Zelenski, bu çağrıyı, Kafkas cumhuriyetlerinden Dağıstan, Çeçenistan ve Kabardey-Balkar’da oğullarını cepheye göndermek istemeyen annelerin sokaklara çıktığı sırada yaptı. 

Rusya ile her hesaplaşma döneminde “direngen” bir coğrafya olarak Kafkasya hemen hatırlanıyor. Bu sefer de öyle oldu. 

Kısmi seferberliğe karşı gösteriler sürerken silah altına girmemek için kaçan gençler diasporayı hareketlendirdi. 3-4 milyon Çerkes nüfusunun yaşadığı Türkiye kaçınılmaz olarak birincil sığınak. 1990’larda Güney Osetya, Abhazya ve Çeçenistan’daki savaşlarda olduğu gibi Çerkes, Çeçen, Osetler ve Dağıstanlılar dâhil Kafkas diasporası anavatandan gelenleri ortada bırakmamak için bir kriz komitesi kurdu. Son kriz masası 2011 sonrası Suriye’den kaçan Çerkesler için kurulmuştu.