Türkiye hem Suriye ve Irak’taki Kürt militanlar hem de kendi ülkesindeki Kürt siyasetçiler üzerinde baskıyı artırırken, Iraklı Kürtlerin en önemli lideri Mesud Barzani hatıratının yeni bölümünde Ankara’nın Iraklı Kürtlere yönelik çok farklı bir yaklaşım sergilediği yılları anlatıyor.

Barzani, 16 Ağustos’ta “Barzani ve Kürt Özgürlük Hareketi” başlığıyla yayınlanan hatıratının beşinci cildinde Türkiye’yi 1983’ten 1993’teki ani ölümüne kadar önce başbakan, sonra cumhurbaşkanı olarak yöneten ve ezber bozan, liberal bir siyasetçi olan Turgut Özal’la temaslarına değiniyor. Barzani, Özal’ın, Irak Kürdistanı ile petrol zengini Kerkük ve ayrıca Musul’un 1924’te Milletler Cemiyeti’nce “haksız olarak” Türkiye’den alınıp Irak’a verildiğini söyleyerek bu bölgeleri “ilhak etme” fikrini gündeme getirdiğini aktarıyor. Bu, Barzani’nin kamuoyuyla ilk kez paylaştığı bir bilgi.

Özal’ın bu denli açık konuşması karşısında “şaşkınlık” yaşadığını belirten Barzani, konuyu ABD’ye iletmeye karar veriyor. Amerikalılar ise bunun “iyice araştırmaya değer muazzam bir konu” olduğunu söyleyerek geri dönüş yapacaklarını belirtiyorlar ama bu hiçbir zaman gerçekleşmiyor.

Barzani ile Özal arasındaki bu görüşme Birinci Körfez Savaşı’ndan sonra gerçekleşiyor. ABD o günlerde Irak diktatörü Saddam Hüseyin’i Kuveyt’ten çıkarmış ve Bağdat’ı ağır yaptırımlara tabi tutuyor, Irak’ın Şii çoğunluklu güneyi ve Kürt çoğunluklu kuzeyinde ise uçuşa yasak bölgeler uyguluyor. Şiileri ve Kürtleri yeni saldırılara karşı koruyan ABD uçakları Türkiye’nin güneyindeki İncirlik Üssü’nden havalanıyor. Irak’taki Kürt devletçiğinin ilk tohumları ABD ve Türkiye’nin yardımıyla böylece atılmış oluyor.