“2011 model aracım yaşlandığı için yine ikinci el daha genç bir araç almak için bir yıldır ilanlara bakıyorum. Ama araba fiyatları da günlük artıyor. Kendi aracımı 115 bin liraya satıp belki üstüne 20-30 bin lira ekleyip araç alacaktım. Satışa koyduğumun aracımın fiyatı 117 bindi, şu anda 145 bin liraya satabilirim. Ama almak istediğim aracın fiyatı da çok arttığı için bekliyorum, pek umutlu olduğumu söylemem.” Bu sözler İstanbul’da yaşayan Bünyamin Çelikkaya’ya ait. Bir dış ticaret firmasında çalışan 42 yaşındaki Çelikkaya, Türk lirası hızla değer yitirirken otomotiv piyasasındaki çalkantıdan etkilenenlerden yalnızca biri.

Çelikkaya’nın aracı 10 yaşında, tıpkı Türkiye’deki ikinci el araçların yüzde 55’i gibi. EBS Danışmanlık’a göre Türkiye otomotiv piyasasında satışa çıkan 100 araçtan 55’i 10 yaş ve üstü. Makas biraz daraltılıp beş yaş üstü araca bakıldığında 10 araçtan sekizinin beş yaş üstü olduğu görülüyor. Ancak piyasadan gelen veriler, hurda araç almanın bile giderek zorlaştığını gösteriyor. 

Otomotiv piyasasını yakından izleyen gazeteci Emre Özpeynirci Al-Monitor’a yaptığı değerlendirmede araçların yaşına ilişkin verileri incelediklerini ve durumun vahim olduğunu söylüyor: “Türkiye’deki toplam otomobil parkı 13.1 milyon. Bu otomobillerin yüzde 25’i 21 yaş ve üstünde. Yani 100 otomobilin 25’i hurda statüsünde. Ortalama yaş ise 13,2.”

Araba fiyatlarındaki değişim Çelikkaya gibi araç almak isteyen pek çok kişinin vazgeçmesine neden oluyor. Ancak resmi kurumlardan gelen açıklamalar piyasayla örtüşmüyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Kasım 2021 enflasyon verilerinde araç fiyatlarının benzinlide yüzde 6.4, dizellide yüzde 12.1 arttığı belirtiliyor.