NATO zirvesi öncesi Karadeniz havzasında Rusya’yı kızdıracak açılımlarla Batılı ortaklarını etkilemeye ve Biden yönetimiyle gerilimli dosyalardan kurtulmaya çalışan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için sıra Moskova’yı temin ve teskin eden teminatları vermeye geldi.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu 30 Haziran’da Rus turistlerin gözdesi Antalya’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’u ağırladı. Masada “saatli bomba” Suriye, ABD ile krize yol açan S-400 hava savunma sistemleri, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni delme potansiyeli taşıyan Kanal İstanbul projesi, karşılıklı milisleri çekme pazarlığının sürdüğü Libya, Karabağ savaşından sonra Kafkasya’da ateşkesin geleceği, Türkiye’nin NATO’dan sonra kalmak istediği Afganistan, COVID-19’a karşı Sputnik aşısının ortak üretimi ve Rus turistler için güvenceler vardı. Lavrov, Türkiye’nin S-400’lerde ABD’nin dayatmasına boyun eğmeyeceği izlenimi ve Kanal İstanbul’un Montrö’yü etkilemeyeceği güvencesiyle ülkesine döndü. 

Erdoğan kritik bir süreçte Kiev’in Kırım gündemine ortak olup Ukrayna ve Polonya’ya insansız hava araçları satarak Rus karşıtı cepheye epey yatırım yaptı. Montrö’yü tartışmaya açarak Karadeniz’de NATO varlığını artırmaya dönük Amerikan-İngiliz çizgisine el verdi. Son olarak NATO’nun Afganistan’dan çekilmesi sonrasında Kabil havaalanını korumaya dönük Batılı ortakların görmezden gelemeyeceği bir teklif sundu. Erdoğan S-400, Halkbank davası ve ABD’nin Suriye’de Kürtlere desteği konusunda aradığı tutum değişikliğini göremese de bütün bu jestlerle Biden’la ilk buluşmada görüntüyü kurtardı. Kriz konusu sorunların ötelenerek Türk ekonomisi üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurmasının önlenmesi şimdilik Erdoğan için ödül sayılabilir, ki Cumhurbaşkanı da Brüksel’den biraz rahatlamış ve manevra alanı bulmuş vaziyette döndü.

Erdoğan’ın Biden’ı ikna için S-400’lere ilişkin formül arayışını yakından izleyen ve Brüksel buluşmalarının neticesini görmek için bekleyen Rusya lideri Vladimir Putin aradaki dosyaları gözden geçirmek ve bazı hassasiyetleri hatırlatmak için Lavrov’u Türkiye’ye gönderdi. Normalde mayısta Rus turistlerin Türkiye’ye gelmesini temin için Moskova’ya giden heyette Çavuşoğlu da olacaktı. Ama Putin Çavuşoğlu’nun ziyaretine onay vermeyerek Türkiye’nin Ukrayna-Polonya mesaisinden duyduğu rahatsızlığı hissettirmişti. Karadeniz’de başlayan NATO tatbikatı ve İngiliz savaş gemisinin Kırım’ın karasularına girmesi nedeniyle tırmanan gerilim bu ziyareti kaçınılmaz kıldı.