Riyad-Şam normalleşmesi ne kadar yakın?
Riyad-Şam ilişkileri normalleşse bile Suriye’yi Arap Birliği’ne dönüş yolunda zorlu bir mücadele bekliyor.
Suriye Turizm Bakanı Muhammed Rami Martini 26 Mayıs’taki Riyad ziyaretiyle Suriye iç savaşının patlak verdiği 2011 yılından bu yana Suudi Arabistan’a giden ilk Suriye hükümet yetkilisi oldu. Ziyaret, ikili ilişkilerde başka olumlu işaretlerle birleşince Şam-Riyad normalleşmesine yönelik beklentileri artırdı.
Suudi istihbarat şefi Korgeneral Halid Humaydan 3 Mayıs’ta Şam’a giderek Suriyeli mevkidaşı Ali Memluk ile görüşmüştü. Martini’nin Riyad’a varışından saatler sonra ise Cumhurbaşkanı Beşar Esad’ın etkili danışmanlarından Buseyna Şaban, Suudi Arabistan’la normalleşme temaslarının yakın bir zamanda olumlu sonuçlanabileceğini belirtti.
Tüm bu gelişmelere rağmen ikili ilişkilerin hızlı bir şekilde düzelemeyeceğini düşündüren nedenler var.
Suudi Veliaht Prensi Muhammed Bin Selman Mart 2018’de verdiği bir mülakatta “Beşar gidici değil” diyerek Esad’ın iktidarda kalacağını açıkça kabullenmişti. O günden bu yana Suriye ile Suudi Arabistan arasında normalleşmeye dönük çeşitli girişimler oldu ancak sonuç alınamadı. Örneğin 2018’de Suudi Arabistan, Esad’ın İran ve Hizbullah’la bağlarını koparması hâlinde Suriye’deki yeniden inşa sürecine önemli yatırımlar yapmayı önermişti. Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn Aralık 2018’de Şam’daki büyükelçiliklerini yeniden açarken Suudi Arabistan’ın aynı yolu izlememiş olması da Riyad-Şam uzlaşısının kolay olmayacağının göstergesi.
