Suriye savaşı sürdükçe, savaşın yol açtığı paradokslar da çoğalıyor. Suriye’nin güneybatısında özerklik isteyen Rusya destekli askeri grubun rejim güçleriyle çatışmaya girmesi de bunun son örneği.
Uzlaşı anlaşmalarıyla ülkenin güneybatısında Devlet Başkanı Beşar Esad’ın hakimiyetinin garantörü olan Ruslar, şimdi bu grubu destekleyerek bir taşla iki kuş vurmaya çalışıyorlar. Ruslar hem İsrail sınırına yakın bölgelerdeki İran etkinliğini frenlemek hem de “uzlaşı”nın ardından ortaya çıkan her türlü muhalif girişimi bastırmak istiyorlar. Eski isyancılardan oluşan ve Esad güçlerinden bağımsız hareket eden Moskova destekli grubun yeni bir ordunun omurgasını oluşturması hayli uzak ihtimal. Ancak Rusya’nın desteği 2021’de yapılması planlanan Suriye seçimlerinin daha demokratik bir görünüm kazanmasına katkı sağlayabilir.
Beşinci Ordu’ya bağlı 8’nci Tugay 28 Temmuz’da Dara vilayetine bağlı Bosra El Şam’da düzenlenen mezuniyet töreniyle saflarına 900 yeni savaşçı kattı. Tören tarihi Bosra kalesi yakınlarında, Suriye Arap Cumhuriyeti ve Suriye Ordusu’nun bayraklarıyla düzenlendi. Ancak katılımcılar arasında yerel protestocular da vardı. “Beşar peşindeyiz” ve “Esad rejimi düşecek” gibi hükümet karşıtı sloganlar atan göstericiler, siyasi mahkumların salıverilmesini talep eden dövizler taşıdı. Rus askeri polisinin de tören alanında bulunduğu ve usulca durumu takip ettiği bildirildi. Öncesinde savaşçı sayısı yalnızca 2 bin olan 8’nci Tugay için bu tören önemli bir aşamaya işaret ediyor.
Tugay komutanı Ahmed El Oda, Suriye devrimine 2011’de katılan Şebab El Sunna’nın eski liderlerinden biri ve Libyalı savaş ağası Halife Hafter için Suriyeli savaşçı devşirdiğine dair söylentiler var. Foreign Policy dergisinin haberine göre Hafter’in safı için Suriye’den savaşçı devşirme girişimlerinin başını Albay Alexander Zorin çekiyor. 2016’da Rus Savunma Bakanlığı’nın Cenevre’deki görev gücünün temsilcisi olan Zorin, nisan ayında Suriye’nin güneyini ziyaret etmişti. Ancak Rus ordusundan kaynakların isimlerinin açıklanmaması kaydıyla Al-Monitor’a verdikleri bilgiye göre Zorin’in nisandaki ziyaretinin gündeminde Hafter için yeni savaşçı devşirme çabaları değil Suriye’deki İran etkinliği ve esirlerin serbest bırakılması vardı. Ziyaretin neticesinde Rus ordusu Şam tarafından tutuklanan esirlerin yakınlarından doğrudan bilgi almak için Dara’da bir merkez kurdu ancak merkez daha ziyade uzlaşıya dönük sembolik bir jest gibi görünüyor. Zira uzlaşı anlaşmalarına taraf olan isyancıların oluşturduğu Merkez Komite’ye bağlı yerel avukatlara göre aranan esirlerin listesi Rusya’ya hâlihazırda iletilmiş durumda.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.