DİYARBAKIR -- 1999 yılında kazandığı 37 belediye ile yerel yönetim sahnesine ilk güçlü girişini yapan Kürt siyaseti, 21 yıl sonra yolun sonuna mı geldi? 31 Mart 2019 yerel seçimlerinde kazanılan 59 belediye, Kürt siyasetini umutlandırdı. Ancak seçimlerin yıl dönümünde umut yerini hayal kırıklığına bıraktı. 59 belediyenin 40’ına kayyum atandı, diğerlerine de atanması bekleniyor.
Kürt siyasetinin “yerel iktidar” olarak tanımladığı belediyecilik deneyimi esasen 1999 yılında başladı. Başkanları hakkında davalar açılsa da, sık sık denetim için müfettişler gönderilse de, hizmet etmemekle suçlansalar da Ankara Kürt siyasetinin yönettiği belediyelere ciddi bir müdahalede bulunmadı. Belediyeler Kürtler için birer siyasi gurur kaynağı olageldi. Uzun yıllar parlamentoya milletvekili gönderemeyen Kürt siyasetinin yüksek oy oranlarıyla kazandığı belediyeler, zaman zaman Kürt sorununda muhatap rolü de üstlendi.
Ankara Kürtlerin yönettiği belediyelere arada sırada kızdı, sesini yükseltti ama hiçbir zaman görevden alma yoluna gitmedi. Ankara ve belediyelerin bu karmaşık ilişkisi 2015 yılına kadar sürdü. Devletin ılımlı Kürt politikasının sona erdiği 2015 yılından sonra hava kimsenin tahmin edemeyeceği şekilde değişti. Kürt siyasetinin yerel yönetimlerinin örgütlendiği Demokratik Bölgeler Partisi hükümetin hedefi haline geldi. Kürt siyasetinin belediyeleri 12 Eylül askeri darbesinden beri ilk kez kayyum uygulamasıyla yüz yüze geldi. 101 belediyenin 95’ine kayyum atandı. Belediye başkanları PKK ile ilişkilendirilerek yargılandı, bazıları tutuklandı. Kürt siyaseti nefes alamaz hale geldi. Belediye başkanlıkları ile birlikte bazı milletvekillikleri de düşürülünce siyasi alan Kürtlere giderek kapandı.
Kayyumlar iktidarın tüm olanaklarını kullanarak hizmet etse de seçimlerde karşılığını alamadı. Kayyum şokunu üzerinden atan Kürt siyaseti, 31 Mart’taki yerel seçime, elinden alınan belediyeleri geri alma hedefiyle girdi. Hükümetin, kazanmaları halinde yeniden kayyum atanacağı tehditleri, sandıkta karşılık bulmadı. HDP çatısı altında seçime giren Kürt siyaseti 59 belediye kazandı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.