COVID-19 salgınının yavaşlatılması amacıyla dünyanın her yerinde benzer önlemler alınıyor. Bu önlemlerin başında “sosyal mesafelendirme” geliyor. Sosyal mesafelendirmeyi sağlamak için insanların bir arada bulunduğu mekânlar kapatılıyor, ya tam ya yarı sokağa çıkma yasakları uygulanıyor. Sosyal mesafelendirmeye yönelik önlemlerin kaçınılmaz sonucu ise iş kaybı ve ekonomik küçülme. 

Türkiye’de de işyerlerinin kapatılması, belli yaş gruplarına konulan sokağa çıkma yasağı ve mal-hizmet üretimi düşüşü ile işsiz sayısının şimdiden 4,5 milyondan 10 milyon dolayına çıktığı, daha da artabileceği tahmin ediliyor. Bu ürkütücü tablo, işsiz kitlesinde yüzde 100-120 arası bir artış eğilimi demek. Daha da ürkütücü olan, bu milyonlarca işsiz mağdurun önemli bir kısmına değen hiçbir sosyal devlet elinin olmaması. 

COVID-19, Türkiye’yi bağışıklık sistemi çok zayıflamış bir halde yakaladı. 2018 ve 2019 yıllarında bir türbülans yaşayan ve işsizlik oranı yaklaşık 3 puan artışla yüzde 14’e, işsiz sayısı yaklaşık 1 milyon artışla 4,5 milyona ulaşan Türkiye, 2020 için yeniden büyüme ümitleri beslerken mart başında ilk COVID-19 vakası ile karşılaştı. Salgın, alınması gereken önlemlerin gecikmesi ve başarılı olduğu söylenemeyecek bir yönetim sonucu, ihmallerle hızla yayıldı. Salgına karşı alınan önlemler, bir anda işgücü-istihdam piyasasını da sert bir biçimde vurdu. 

Patlayan işsizliğin üç kaynağı var. Bunlardan birincisi, salgına önlem olarak, halkın yan yana gelip virüsü bulaştırmasının ortamı olabilecek mekânlar ve önlem olarak bu işyerleri kapatıldı. “Sosyal mesafeleşme” önlemi olarak 65 yaş ve üstü ile 20 yaş altı nüfusun bir kısmına getirilen evden çıkma yasağı da bu grupta çalışanları işsiz bıraktı. Üçüncü işsizlik kaynağı ise COVID-19 ile birlikte yaşanan sert talep düşüşü karşısında mal ve hizmet üretiminin gerilemesi ile ilgili. On binlerce irili ufaklı işyerinin krize girmesi ve istihdam azaltmaları ya da ücretsiz izin uygulaması ile işsizler ordusuna birkaç milyon da buradan katıldı, katılacak.