ABD Başkanı Donald Trump ihtilaflı ada Kıbrıs’a uzun yıllardır uygulanan silah ambargosunu kaldırıp kaldırmama kararını Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’ya havale etti. Kararın belirlenmesi görevini 14 Nisan’da başkanlık genelgesiyle Pompeo’ya veren Trump, aralık ayında ambargonun kaldırılmasına yönelik iki ayrı yasa tasarısını onaylamış, Türkiye ise bu düzenlemeleri engellemeye çalışmış ama başarılı olamamıştı.

Gelişme niçin önemli? Türkiye’nin geçen yıl kuzeydoğu Suriye’de Kürt güçlerine saldırması, Kongre’de Türkiye’yi cezalandırmaya dönük bir dizi tasarı tetiklemiş, bu kapsamda Kıbrıs’a uygulanan silah ambargosunun kaldırılmasına dönük iki özdeş madde savunma yetki yasasına ve harcamalarla ilgili bir yasaya konulmuştu. ABD 1987 yılından bu yana ihtilaflı adaya silah ambargosu uyguluyor. 

Türkiye, Kuzey Kıbrıs’ı elinde tutması sayesinde Doğu Akdeniz’de petrol ve gaz rezervlerine dönük iddialarını güçlendirebiliyor. Ankara Kıbrıs’a (Rum kesimi) ait sondaj gemilerini engellemekte son yıllarda giderek daha agresif bir tutum sergiliyor. Kıbrıs’ın ihtilaflı sularda arama yapmak için sözleşme imzaladığı yabancı şirketler arasında ABD merkezli Exxon Mobil, İsrail’in Delek şirketi, Qatar Petroleum, İtalyan ENI ve Fransız Total yer alıyor.

Bundan sonra ne olacak? Kongre, Kıbrıs’ın (Rum kesimi) ABD’den silah alabilmek için yerine getirmesi gereken spesifik bazı kriterler belirledi. Yasaya göre Kıbrıs’ın 2015’te Rusya’yla yaptığı anlaşmaya rağmen limanlarını Rus askeri gemilerine kullandırmaması gerekiyor. Ayrıca, ABD yaptırımlarından kaçmaya çalışan varlıklı Ruslar için “güvenli liman” konumunda olan Kıbrıs’tan kara para aklamaya karşı düzenlemelere uyması isteniyor. Ancak Kıbrıs bu koşulları yerine getirmezse dahi yasa Pompeo’ya ulusal güvenlik muafiyeti üzerinden ambargoyu kaldırma özgürlüğü tanıyor.