Türkiye sahip olduğu tektonik, sismik, topografik ve iklimsel yapısı sonucu doğal afetlerle, özellikle de depremlerle sıklıkla karşı karşıya kalan ama bu gerçeklikle yaşama konusunda, bunun gereklerini yapma konusunda pek başarılı olmamış bir ülke. Depremlerde insan kaybı açısından dünyada üçüncü, etkilenen insan sayısı açısından sekizinci sırada olan Türkiye, ortalama olarak her yıl büyüklüğü 5 ilâ 6 arasında değişen en az bir deprem yaşıyor ve uğranılan can ve mal kayıpları yurttaşların iktidara yönelik sorularını artırıyor: “Neden önlemler alınmıyor, bunun için toplanan vergilerimiz ile ne yapıldı?”
24 Ocak 2020’de Türkiye’nin deprem bölgelerinden Elazığ’ın Sivrice ilçesi merkezinde bir kez daha yaşanan ve 40’tan fazla can kaybına yol açan 6.8 büyüklüğündeki depremin ardından, özellikle son 20 yıldır alınan “deprem vergileri”nin nereye gittiği sorusu baskılara rağmen yeniden gündeme geldi.
Yüz ölçümünün yüzde 70’i deprem kuşağında bulunan ve başta ülkenin kalbi sayılan İstanbul’un büyük risk altında olduğu Türkiye’de, deprem toplumun kâbusu. Ağır bir deprem tarihi var Türkiye’nin. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre Türkiye'de 1900 ile 2019 arasındaki son 119 yılda meydana gelen depremlerin neden olduğu afetlerde büyük kayıplar yaşandı. Kuzey, Doğu ve Batı Anadolu fay hatlarındaki deprem kuşağında bulunan Türkiye'nin çeşitli kentlerinde 1900 ile 2019 tarihleri arasında can kaybı, ağır hasar veya yıkıma neden olan şiddeti 4.0 ilâ 7.9 arasında değişen büyüklüklerde 14 bine yakın deprem meydana geldi. Bu depremlerde yaklaşık 87 bin kişi hayatını kaybetti, 600 binin üstünde yapı ise ya yıkıldı ya da ağır hasar gördü.
Belirtilen tarihlerdeki verilere göre her yıl ortalama olarak can kaybı ya da hasara neden olan iki deprem yaşandı. Yine verilere göre büyüklükleri 4.0 ilâ 4.9 arasında her dört günde bir, 5.0 ilâ 5.9 arasında ayda iki, 7.0 ile 7.9 arasında her altı yılda bir ve 6.0 ilâ 6.9 arasında her yıl iki deprem meydana gelme olasılığı bulunuyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.