Türkiye’nin 2018 ortalarında girdiği ekonomik kriz, etkilerini ülkenin gelir ve servet bölüşümünde de gösteriyor. 2019 yılına ait gelir bölüşümünün sonuçlarını Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) henüz üretmedi ama Credit Suisse tarafından on yıldır gerçekleştirilen Küresel Servet Raporu’nun 2019’a ait olanı, 2019’da serveti eriyen ülkeler arasında Türkiye’nin önemli bir yer tuttuğunu belirtti. Bu erimede, yaşanan ekonomik krizi tetikleyen yerli para TL’nin Amerikan Doları karşısında hızlı değer kaybı, ulusal gelirin artmak yerine gerilemiş olması ve servetin omurgasını oluşturan gayrimenkul değerlerindeki hızlı aşınma etkili oldu. Credit Suisse Araştırma Enstitüsü raporundaki verilere göre Türkiye’nin 2018’de toplam servetinden yüzde 54 pay alan yüzde 1’lik en zengin kesiminin servet payı, erozyonla beraber ciddi ölçüde etkilendi ve 2019 yılında yüzde 1’lik azınlığın servet payı yüzde 42,5’e kadar geriledi. 

Bilindiği gibi, gelir ve servet bölüşümünü ortaya koyan veriler, bir ülkenin, hatta dünyanın sosyal ve siyasal yapısı hakkında da fikir verirken bölüşümün yıllara göre değişimi, hem tek tek ülkeler hem de dünyada yaşanan siyasi değişimlerin arka planında neyin yattığına dair önemli ipuçları içerir.

Türkiye’nin de aralarında olduğu birçok ülkede her yıl yaratılan ulusal gelirden, yani gayri safi yurt içi hasıladan (GSYH) hanelere kâr, faiz, rant ücret vb. gibi kategorilerle girenlerin toplumsal kesimler arasında nasıl paylaşıldığını ankete dayalı olarak “Gelir Dağılımı Araştırmaları” saptar. Gelir dağılımı araştırmaları Türkiye’de de geçmiş dönemlerde belli aralıklarla, 2002 yılından bu yana da yıllık olarak TÜİK tarafından gerçekleştirilmekte ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Kişilerin sahip oldukları “servet”in dağılımını araştıran çalışmalar ise Türkiye’de yapılmıyor. Bu araştırmayı, merkezi İsviçre’de bulunan Credit Suisse (CS) adlı bankanın araştırma enstitüsü, tüm dünya için 2010 yılından bu yana yıllık olarak yapıyor ve yayımlıyor. 

Servet tanımı, kişilerin mevduat, hisse senedi, bono, altın, mücevher gibi kıymetli taşınır varlıklarının yanı sıra sahip oldukları arsa, daire, bina gibi gayrimenkulleri, yani taşınmazları da kapsıyor. Her yıl, toplam gelirden alınan pay kişinin servetini çoğalttığı gibi, varlıklardaki değer artışları ya da azalışları, serveti büyütüyor ya da küçültüyor. CS, ülkelerin servetlerini yerli paralarla tahmin ettikten sonra onları Amerikan Doları’na çeviriyor. Dolayısıyla yerli paraların Amerikan Doları karşısındaki değer kazanmaları ya da kaybetmelerine bağlı olarak da servetler yıllık değişimler gösterebiliyor.