KUDÜS — İsrail’in kuzeyindeki ücra mahallelerden birinde duvarda Türkçe yazılmış “Seni seviyorum” yazısı dikkat çekiyor. On yıl kadar önce bu sözlerin Yahudi devletini tanıyan ilk Müslüman ülke olan Türkiye’ye yönelik hissiyatın bir yansıması olduğu söylenebilirdi. O dönem İsrail savaş uçaklarının Türk semalarında eğitim aldığı, Ankara’nın Kürt isyancılara karşı İsrail istihbaratıyla işbirliği yaptığı ve Türkiye’nin İsrail’in Washington üzerindeki nüfuzundan fayda sağladığı “altın yıllardı.” Orta Doğu’nun iki güçlü ordusu arasında 1990’ların ortalarında imzalanan güvenlik protokolleri Şam ve Tahran’da rahatsızlık yaratırken Washington ve Brüksel’de memnuniyetle karşılanırdı. O protokoller artık rafa kalkmış durumda.
İsrail bugün Trump yönetimine Türkiye’ye silah satışını kısması için baskı yapıyor. Türkiye’nin yaklaşık 400 Hamas üyesine kucak açarak Filistinli örgütün terör eylemlerini planladığı bir faaliyet merkezine döndüğünü öne sürüyor. İsrailli yetkililere göre Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimcilere karşı gerçekleştirilen son saldırı dalgasının arkasında Türkiye’deki Hamas üyeleri var. Suçlamaları kara propaganda diye reddeden Türkiye ise İsrail’in Gazze’deki Filistinlilere yaptıklarını Nazilerin Yahudilere yaptıklarına benzetiyor.
İki ülke Mayıs 2018’den bu yana birbirleri nezdinde büyükelçi düzeyinde temsil edilmiyor. Ankara, Gazze’de düzenlenen protestolarda 60’ı aşkın Filistinli göstericinin İsrail güvenlik güçleri tarafından öldürülmesi üzerine İsrailli elçi Eitan Na’eh’den ülkeyi “geçici” olarak terk etmesini istemişti.
Diplomatik ilişkilerin seviyesinin düşürülmesinin ardından Türkiye ve İsrail yakın tarihte ilk kez hasım bölgesel gruplarda karşı karşıya geldi: Bir tarafta aslen İran’a karşı birleşen İsrail, Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri diğer tarafta ise İran’la birlikle hedef alındıklarını söyleyen Türkiye, Katar ve Müslüman Kardeşler bağlantılı müttefikleri.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.