Türkiye, Habur’a paralel Ovaköy’den ikinci bir sınır kapısı açıp Irak’la ilişkileri şahlandırmayı ve ticaret hacmini 20 milyar dolara çıkarmayı umarken görülmemiş bir gol yedi. Irak hükümeti iç üretimi destekleme adına Türkiye’den gıda ithalatına sınırlamalar getirdi. İthalat yasağı önce 1 Mayıs’ta yumurta ile başladı. Bir ay sonra içecek, dondurma ve bazı gıda ürünleriyle yasak genişledi.

Yerel üretimi destekleyecek adımlara kimsenin lafı yok ama Türk iş dünyası kararın altında siyasi nedenler de arıyor. Türk tarafı pazardaki rekabet ortamına zarar veren piyasa dışı aktörler, Bağdat’ta hükümet ortağı partilerle bağlantılı şirketlerin baskıları ve İran nüfuzu üzerinde duruyor. 

Irak 8.4 milyar dolarla Türkiye’nin ihracatında dördüncü sırada. Türkiye’den 12 bin firma Irak’a satış yapıyor. 2018’de yumurta ihracatının 71’ini Irak’a gerçekleştiren üreticiler kısıtlamalar karşısında ne yapacağını şaşırdı. Irak son yıllarda yumurta ihtiyacının ortalama üçte ikisini Türkiye’den karşılıyordu. Geçen yıl Türkiye, Irak piyasasına 6.4 milyar adet yumurta sattı. Bu, Irak’ın toplam tüketiminin yüzde 76’sına denk geliyor. Irak için yumurtada diğer kaynak ülkelerin başında Kuveyt, Moldova, Polonya ve Çekya geliyor. İran bu listede yok. 

Irak Kümes Hayvanları Üreticileri Derneği iç üretimin talebi fazlasıyla karşılayacağını iddia ediyor. Ancak Iraklı yetkililerin Türk makamlarıyla paylaştığı bilgiye göre yeni yatırımlarla birlikte iç üretim talebin yüzde 30’unu karşılayabilecek duruma geldi. Türkiye’den ithalat kesilince Irak pazarındaki fiyatlar da katlandı.