Türkiye’de krizin yeni adresi ilaç sektörü oldu. Ekonomik krize kur artışı da eklenince ilaç firmaları arzı kesti.

İlaç krizi son üç yıldır kurdaki yükselişler nedeniyle rutin olarak yaşanıyor. Sağlık Bakanlığı 2004 yılında ilaç fiyatlandırmasında değişikliğe gitmiş ve bir Avro kuruna sabitleyerek fiyatlandırma yapmaya başlamıştı. Son olarak geçen yıl başında 3 TL olan Avro kuru üzerinden ilaç fiyatlandırma sistemi 2,69’luk sabit kura bağlandı. Ama yıl içinde kurdaki olağanüstü yükselme nedeniyle Avro 5,95’e yükselince 2019’daki ilaç krizi diğerlerine kıyasla olağanüstü bir hâl aldı. Yükselen kur karşısında, sabitlenen kur oranının çok düşük kalması nedeniyle ilaç şirketleri ilaçları piyasadan çekti. 

Türk Eczacılar Birliği Başkanı Erdoğan Çolak krizin nedenini ve sonuçlarını Al-Monitor’a şöyle anlattı: “İlaçta kur oranı, Sağlık Bakanlığı tarafından her yıl yeniden belirlenerek açıklanıyor. 2018 yılı için bu oran 2.69 olarak belirlenmişti ve geldiğimiz noktada reel kur ile aradaki fark epey büyümüş durumda. Bu süreçte başta ithal edilen ilaçlar olmak üzere pek çok ilaç kaleminde sıkıntılar yaşandı. İlaç firmaları, pek çok ilacı piyasaya kısıtlı bir şekilde verdi ya da vermedi.” 

Tüm Eczacı İşverenleri Sendikası Nurten Saydan’a göre bazı ilaçların piyasada bulunmamasının en büyük nedeni ilaç firmalarının ve ecza depolarının fiyat artışının yürürlüğe gireceği tarihe endeksli olarak üretim ve sevkiyat planlaması yapmaları. Saydan Al-Monitor’a şöyle dedi: “Gerek yıl sonu kotalarının dolmasından kaynaklı olarak gerekse firmaların ilaç fiyatlarına yapılacak artışı beklemelerinden ötürü birçok ilaç piyasada bulunamıyor. Avro artışı beklendiği için ilaç üretim ve ithalatının ertelenmesine bağlı olarak ecza depoları ve ilaç firmaları stoklarındaki ilaçların eczanelere sevkiyatını minimum seviyede tutuyorlar, bu yüzden de piyasada bulunmayan ilaç sayısında hızlı bir artış yaşanıyor.”