Suriye krizi henüz sona ermemiş olsa da yeni bir döneme giriyor. Bölgesel hükümetler kaçınılmaz olanı yavaş yavaş kabulleniyor ve Şam’la yeniden diyalog kurmaya başlıyorlar. Arap rejimleri de sahadaki gerçeklere bakarak Suriye’deki Baasçı düzenin çökmekten uzak olduğu, dolayısıyla Beşar Esad rejimiyle yeniden ilişki kurmanın en pragmatik yol olacağı sonucuna vardılar.
Sudan Cumhurbaşkanı Ömer El Beşir’in aralık ayındaki Şam ziyareti, Suriye’nin Arap Birliği’ne dönüşü açısından bir dönüm noktası oldu. Beşir sekiz yıldır süren Suriye krizinde Esad’la görüşen ilk Arap devlet başkanı oldu. Bundan önce Ürdün-Suriye ilişkilerinde de Amman’ın yakınlaşma arzusuna işaret eden gelişmeler olmuştu. Beşir’in Şam ziyaretinden kısa bir süre sonra ise Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn Şam’daki diplomatik temsilciliklerini yeniden açtıklarını duyurdular.
İç savaşın başlarında ekseriyetle Esad rejimine karşı tavır alan, farklı derecelerde ve farklı yöntemlerle de olsa Sünni ağırlıklı ayaklanmayı destekleyen Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) üyeleri, şimdi Suriye’yi yeniden Sünni Arap devletlerin yörüngesine nasıl çekeceklerini, İran ve Türkiye’nin etkisinden nasıl uzaklaştıracaklarını düşünüyorlar. Suudi Arabistan ve BAE’nin Suriye rejimiyle sorunu rejimin kendisi değil, Riyad’ın başlıca düşmanı İran’la olan yakınlığıdır. İran’a fazlasıyla borçlu olan Esad rejiminin Tahran’a sırt çevirmesi gerçekçi bir beklenti değil ama bu yönde bir eğilim olduğu sürece Esad’la çalışmak Suudi Arabistan ve BAE için olumsuz bir şey olmaz.
Şam’daki elçiliklerini açan KİK üyelerinin, yeniden inşa sürecinde desteğe muhtaç olan Suriye’de ekonomik ve güvenlik konularında Rusya’yla iş birliğine istekli olacağı düşünülüyor. Rusya ve İran Suriye’de yakın iş birliği içinde olsalar da Doğu Akdeniz’deki menfaatleri rekabet ve çatışma halinde. İki ülke de savaş sonrasında Şam’ın bir numaralı müttefiki olmak istiyor. Bu bağlamda Suudi Arabistan, BAE ve Bahreyn Rusya’nın İran’a üstünlük sağlamasını tercih eder.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.