Mısır’da din hanesi kimliklerden kaldırılacak mı?
Mısır’da kimliklerdeki din hanesinin kaldırılmasına yönelik yasa önerisi aktivistler tarafından olumlu karşılansa da dini azınlıkların maruz kaldığı ayrımcılık ve görülmemiş baskıya karşı çok daha fazlası gerekiyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Mısırlı milletvekili İsmail Nasreddin kimlik belgelerinden din hanesinin kaldırılmasını öngören bir kanun teklifi sunacağını duyurdu. Nasreddin’in Mısır basınında yer alan açıklamasına göre bu düzenlemeyle yurttaşlık değerlerine saygı duyan, sivil bir devletin yolu açılacak. Mısır Anayasası üç “semavi dini” tanıyor ve tüm yurttaşların inanç ve ibadet özgürlüklerini güvence altına alıyor. Ancak Anayasa’nın 2. Maddesi İslamiyet’i resmi din olarak belirliyor ve “Şeriat ilkeleri başlıca yasama kaynağıdır” ifadesini içeriyor.
Dini ayrımcılığın tüm biçimleriyle ortadan kaldırılması gerektiğini vurgulayan Nasreddin, kanun teklifi kararını, Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi’nin geçtiğimiz günlerde Şarm El Şeyh’teki Dünya Gençlik Forumu’nda yurttaşlık haklarına ilişkin söylediği sözler üzerine aldığını belirtti. Dini hoşgörü ve çoğulculuğa dair idealist bir tablo çizen Sisi, genç katılımcılara “Her yurttaş istediği şekilde ibadet etme hakkına veya hiç ibadet etmeme hakkına sahiptir.” dedi.
Ancak gerçekler bundan bir hayli farklı. Büyük çoğunluğu muhafazakar Müslüman olan Mısır toplumunda ateizm köklü bir tabudur ve Guardian gazetesinin deyimiyle “Hristiyan azınlık görülmemiş bir baskıyla karşı karşıya.” İnançsız olduklarını açıkça ifade etmeye cesaret edenler 1982’den beri yürürlükte olan dini değerlere sövme yasası uyarınca kovuşturma ve tutuklanma riskiyle karşı karşıya. Yasaya göre üç tek tanrılı dinlere yönelik karalama veya saygısızlık fiillerini işleyenler, milli birliğe zarar verenler ya da toplumda ayrışma yaratmak amacıyla radikal fikirler yaymak için dini kullananlar beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılabiliyor.
Milletvekili Amr Hamruş ise aralık 2017’de ateizmin suç sayılmasını öngören bir yasa teklifi sunmuştu. Teklif, siyasilerin, medyanın ve dini önderlerin yer aldığı geniş bir korku tellallığı kampanyasının parçasıydı. İnsan hakları aktivistleri tasarının “inançsızlara karşı ayrımcılığı artıracağı” uyarısında bulunurken, Hamruş yasanın “toplumsal dokuyu tehdit eden tehlikeli bir eğilime” karşı gerekli olduğunu savunmuştu. Tasarı henüz yasaya dönüşmemiş olsa da inançsız insanlara ürkütücü bir mesaj verilmiş oldu.
