Çıralı, DİYARBAKIR -- Diyarbakır’ın Lice İlçesi’ne bağlı Çıralı Köyü’nde hummalı bir çalışma var. Köylüler kış öncesinin son hazırlığı olan bağ bozumu için kolları sıvıyor ve devasa kazanlarıyla üzüm toplamak üzere bağın yolunu tutuyor.

Üzüm yüz yıllardır Güneydoğu Anadolu’nun en önemli tarım ürünlerinden biri. Güneydoğu bugün tüm dünyada meşhur olan Boğazkere’nin yanı sıra, Yalova İncisi, Kardinal, Royal, Ata Sarısı ve Kadın Parmağı gibi üzüm çeşitlerine de ev sahipliği yapılıyor. Sadece Diyarbakır’da 30'dan fazla üzüm çeşidi var. Bu üzümlerin bir kısmından şarap yapılıyor ama şarapçılık sadece bölgede değil, Türkiye’de de zorluklarla dolu. Üzümlerin önemli bir kısmı ise köylülerin kışlık tatlı ihtiyacını karşılamak için kullanılıyor. Üzümden elde edilen şırayla pekmez, pestil, cevizli sucuk, helva gibi, Diyarbakır mutfağının vazgeçilmez gıdaları üretiliyor.

Çıralılı köylüler bu yıl verimin az olmasından şikâyetçi ama az da olsa üzümden vazgeçmek mümkün değil. Toplanan üzümler torbalara doldurularak, taş küvetlere konuluyor. Birisi temiz ayakkabılar giyerek üzümleri ezmeye başlıyor. Çıkan sular kazanlara aktarılıyor. Ateşin üzerine alınıyor. Bir süre kaynayıp bekletildikten sonra ilk ürün olan pekmez elde ediliyor.

Aynı esnada kadınlar grubu da başka bir yerde ipe ceviz diziyor. Bir metrelik iplere geçirilen cevizler kazanlarda kaynayan üzüm suyuna, un ve yoğurt karıştırılarak elde edilen bulamaca batırılmak için hazırlanıyor. Kazanın başındakiler cevizlerin dizildiği ipleri sırayla bulamaca sokup çıkarıyor. Bu işlem birkaç kez tekrarlanıyor. İyice bulamaçla kaplanan cevizler kurumak üzere ağaçlara asılıyor.