SÜLEYMANİYE, Irak — Ölü balıklarla dolu kurumuş dere yatakları ve yaklaşmakta olan içme suyu sıkıntısı… İran’ın bir nehrin akış yönünü değiştirmesi ile Irak Kürdistanı’nın Kaledize ve Hanekin bölgelerinde yaşanan felaket tüm Kürdistan’ı sarstı.

Ancak sorunun pek çok boyutu bu kadar görünür değil. Biara kasabası yakınlarındaki yemyeşil serin dağlarda yıllardır ceviz yetiştiren çiftçiler, su kaynaklarının kurumakta olduğunu söylüyor. Bahtiyar Hamakhan bu çiftçilerden biri. Bahçesindeki ağaçlara su ulaşabilsin diye kürekle kum ve taş temizliği yapıyor. Zira gelen su miktarı artık su deposunu doldurmaya yetmiyor. Hamakhan akıntının yokuş aşağı komşu araziye süzülüşünü izliyor ve iç çekerek “Son dört yıldır durmadan azalıyor. İki kaynağımızdan biri tamamen kurudu” diyor.

Bölgenin çiftçileri, kayalık İran sınırına hâkim bu yamaçlarda çok değil 40 yıl önce domates ve tütün yetiştirdiklerini anımsıyor. Balka köyünü besleyen 10 su kaynağından üçü bugün kurumuş durumda. Diğerlerinden gelen suyun da giderek azalması, ceviz döneminin de yakında kapanabileceğini gösteriyor.

Hamakhan’ın arazisine yakın bir yamaçta bazı çiftçiler kaynak suyunu doğrudan kendi bahçelerine ulaştırmak için borular döşemiş. Dere yatağında su kalmadığı için yamaçlar kuruyor. Bu durum kavgalara da neden olmuş ve bir çiftçi artık hiç su alamadığı için mahkemeye başvurmuş.