Suudi Arabistan önderliğinde Katar’a uygulanan kuşatma birinci yılını doldururken Körfez İş Birliği Konseyi (KİK) de ölmüş sayılır. Suudi Kralı Halid tarafından İran-Irak Savaşı sürerken mayıs 1981’de kurulan KİK, Körfez’deki monarşileri bir araya getirerek güçlendirme amacındaydı ve ebeliğini ABD yaptı. KİK hiçbir zaman sıkı bir beraberlik içinde olmadı ama yine de Suudi Arabistan ve diğer beş monarşinin nüfuzunu artırmakta, üyeler arasında siyasi eş güdüm sağlamakta etkili bir araç oldu.
Suudi Arabistan, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Mısır 5 Haziran 2017’de duyurdukları kararla Katar’la ilişkilerini kesti ve bir ticaret ablukasını devreye soktu. Karardan kısa bir süre önce ABD Başkanı Donald Trump ilk dış gezisini Riyad’a yapmıştı. Suudilerin Katar’a yüklenme planından Amerikalılara ne kadar bahsettiği ve Trump ekibinin söylenenleri ne kadar anladığı bugün hâlâ netleşmiş değil. ABD’nin ablukaya verdiği tepkilere kafa karışıklığı damga vurdu ve bu karışıklık halen devam ediyor.
Suudiler niyetlerini aslında önceden belli etmişti. Vahhabiliğin kurucusu Muhammed Bin Abdul Vahhab’ın soyundan gelen 200 kadar erkek 28 Mayıs 2017’de Suudi Okaz gazetesinde açık bir mektup yayımlamıştı. Gazetenin ön sayfasından yayımlanan mektup isim vermeden bir Körfez ülkesinin emirine sesleniyordu. Emir, Vahhab’ın yolundan gitmemekle ve sapkınlıkla suçlanıyor, emirlikteki en önemli cami olan Muhammed Bin Abdul Vahhab Cami’nin adının değiştirilmesi isteniyordu. Körfez’de böyle bir cami tek bir yerde vardı. O da Katar’dı. Suudi Arabistan dışında dünyanın tek Vahhabi ülkesi de Katar’dı.
Mektup, Emir Tamim Bin Hamad El Sani’nin müminler topluluğundan aforoz edilmesi anlamına geliyordu. Bu dini ihracı bir hafta sonra siyasi kopuş izledi. İnanç ve din meselelerini çözmek siyasi kavgaları çözmekten her zaman daha zordur. Siyaset esnektir, din doktrindir.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.