Suudi diplomasisi savunmaya çekiliyor
Geleneksel olarak Müslümanların savunucusu konumunda olan Suudi Arabistan, izlediği dış politikayla bu konumunu riske atarken ABD Başkanı Donald Trump ile kurduğu yakınlıktan da bir gün pişman olabilir. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
ABD yönetiminin aralık ayında Kudüs ve Yemen konusunda yaptığı açıklamalar Suudi Arabistan’ı zor durumda bıraktı. Suudiler hâlâ Başkan Donald Trump’a sarılmış durumda ama Saray ne yapacağı belli olmayan ABD yönetimiyle yakın olmanın dezavantajlarını artık net bir şekilde görmeye başladı.
Trump’ın Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıyan ve ABD büyükelçiliğinin Tel Aviv’den taşınacağını duyuran açıklamasına Suudilerin tepkisi yavaş ve adeta formalite şeklinde oldu. Bu da Washington’un bu kararı alırken Veliaht Prens Muhammed Bin Selman’la gizlice anlaştığı yönünde bölgede yaygın olan kanıyı pekiştirdi. Doğru veya yanlış bu algı, Suudi Arabistan’ın Müslümanların Kudüs’teki haklarının en faal savunucusu olma iddiasını zayıflatıyor, buna bağlı olarak kraliyet ailesinin otoritesinin özünü oluşturan kutsal kentler Mekke ve Medine’nin koruyucusu olmaktan gelen meşruiyetini de zedeliyor.
Kudüs konusunda Suudi Arabistan’a hem geleneksel rakibi İran hem de Türkiye çalım attı. Dahası Ürdün de Arap ve Müslüman dünyasının Kudüs’e yönelik hak iddialarının baş savunucusu olarak öne çıkmaya çalışıyor. Hicaz ve iki kutsal kenti bir asır önce Haşimilerden alan Suudiler için Kudüs konusunda Haşimilerden daha zayıf görünmek son derece aşağılayıcı bir durum. Suudiler, Ürdün Kralı Abdullah’ı Müslüman ülkelerin Türkiye’deki zirvesine gitmekten vazgeçirmeye çalıştı, sonra da Ürdün ekonomisini tehdit ederek Filistin kökenli önemli bir Ürdünlü iş adamını gözaltına alıp Abdullah’a gözdağı verdiler. Sabih El Masri’nin gözaltına alınması Lübnan Başbakanı Saad Hariri’nin kasım ayında alıkonulup istifaya zorlanmasını hatırlattı.
Abdullah geri adım atmazken Ürdün-Suudi ilişkilerinde soğuk rüzgârlar esiyor. Suudi kralının ABD yönetimiyle ilişkileri de sıkıntılı. Trump’a Kudüs kararını geri alması için çağrı yapıldı ama Trump elçiliği taşımak için adım attıkça ve Guatemala gibi ülkeler onun peşinden gittikçe Suudiler ancak güçsüzlük görüntüsü verebilir.
