Ramallah’taki Filistin yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın 6 Aralık’taki Kudüs kararını bugüne dek Filistin devletinin kuruluşunu sağlayacak yol olarak görülen diplomatik kulvarda büyük bir gerileme olarak görüyor. Arap Birliği ile temas halinde olan Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, 13 Aralık’ta Müslüman liderlerin bir araya geldiği İstanbul zirvesine de bizzat hitap etti, ABD’nin kararından duyduğu kaygı ve öfkeyi dile getirdi. Ancak Filistin yönetimindeki realistler bu tepkilerin şu ana dek sadece retorik değerde olduğunun bilincinde. Abbas fazla bir etki gücüne sahip değil, Hamas ise güçlenmiş durumda.
İstanbul’daki toplantının ardından Suudi Veliaht Prensi Muhammed Bin Selman Abbas’ı Suudi Arabistan’a davet etti. İsrail Dışişleri Bakanlığı’ndan kıdemli bir analiste göre Suudiler, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlık ettiği ve İran’ın üst düzeyde katıldığı İstanbul toplantısında kullanılan sert ABD karşıtı dilden rahatsız oldu.
Bundan iki hafta önce ve Kudüs açıklamasından sadece bir gün sonra Veliaht Prens Riyad’da bir grup ABD’li dış politika uzmanıyla bir araya gelmişti. Bir katılımcının verdiği bilgiye göre Veliaht Prens, Doğu Kudüs’ü Filistin’in başkenti kabul eden Suudi pozisyonunu tekrarlamak dışında Trump’ın Kudüs kararına değinmedi, açıkça ABD yanlısı bir dil kullandı ve Filistin meselesinin 2002 Arap Barış Girişimi temelinde çözülmesi halinde İsrail ile iş birliği ihtimalini dışlamadı.
İsrailli analist, Beyaz Saray’la düzenli temas halinde olan yeni Suudi yönetiminin Trump’ın kararına aslında hiç şaşırmadığı inancında. Buna göre Veliaht Prens, Kudüs kararıyla kopan fırtına yatıştıktan sonra ABD barış girişiminin canlanmasını, Abbas’ın da ABD’li temsilcilerle yeniden görüşmeye başlamasını istiyor. Suudilere göre ABD’nin barış girişimi Abbas’ın düşündüğünden daha dengeli. Aslında Suudi yönetimi geleneksel olarak kademeli bir sürece inanıyor ve bu bağlamda Filistinliler ile İsrail arasında Filistin devletinin kuruluşuna zemin hazırlayacak uzun vadeli bir ara anlaşmadan yana.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.