Türkiye ve İran Kürt referandumunda Putin’i köşeye sıkıştırdı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Irak Kürdistanı Başkanı Mesud Barzani’ye güvendi, geçtiğimiz yıllarda bölgenin enerji sektörüne 4 milyar dolar yatırım yaparak Kuzey Irak’ın en büyük yatırımcısı ABD’nin yerini aldı. Putin, bu yatırımlarla hem enerji sektöründen faydalanmayı hem de etkin bir bölgesel güç olarak ABD’ye karşı yeni bir koz kazanmayı düşündü. Şam, Tahran, Ankara ve bir ölçüde Bağdat’la iyi ya da en azından iyi seyreden ilişkilerin yanı sıra zengin petrol ve doğal gaz kaynaklarına sahip Erbil de Rusya’nın bel bağlayabileceği merkezler arasındaydı.

Rusya Devlet Başkanı’nın hesaba katmadığı ise şuydu: Barzani’nin 25 Eylül’deki bağımsızlık referandumunda geniş bölgesel ve uluslararası muhalefete rağmen ısrarcı olacağı. Kremlin elbette etnik bir bölünmeyi destekleyemezdi ve muhtemelen referandumun ertelenmesi için Bağdat’la bir son dakika mutabakatı yapılacağını umut etmişti. Ancak referandumun ertelenmeyeceği anlaşıldı ve Barzani bu kararı verirken muhtemelen uluslararası toplumun muhalefetine karşı Rusya’nın yatırımlarına güvendi.

Putin elbette her şeyin kontrolü altında olduğu görüntüsünden taviz vermedi. Ancak 28 Eylül’de, yani referandumdan sadece üç gün sonra, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmek için Ankara’ya gerçekleştirdiği beklenmedik ziyaretin olağan dışı doğası da yadsınamaz.

Erdoğan’ın tutumu tahmin edilebileceği gibi sertti. Yekaterina Chulkovskaya Erdoğan’ın şu ifadelerini aktardı: “Kimsenin bölgemizi ateşe atmaya hakkı yoktur.” Putin ise tansiyonu düşürmeye çalıştı ve Rusya Dışişleri Bakanı’nın konuya ilişkin açıklamasına atıf yaptı. Jasper Mortimer Rus Bakan’ın “Moskova Kürtlerin ulusal hayallerine saygı duyuyor.” ifadesini kullandığını yazdı. Bakan, ayrıca taraflar arasında “Tek bir Irak devleti çatısı altında birlikte var olmanın iki taraf için de kabul edilebilir bir formülünün bulunması için yapıcı ve saygılı bir diyalog” çağrısı da yaptı.