Türkiye, hükümetin koyduğu yüzde 5 enflasyon hedefini de büyük bir farkla ıskaladı ve 2016’yı yüzde 8.5 tüketici enflasyonu ile kapadı. Yüksek sayılabilecek bu enflasyon oranına etki eden bir dizi faktör var elbette. Özellikle de sadece 2016’da doların TL karşısında yüzde 20 artması önemli bir etken. Bununla beraber, hedeflerin çok üstünde gelen enflasyonda bir önemli kalem, “keyif verici mallar” kategorisine giren içki ve tütün mamulleri ile ilgili. Bu ürünlerde 2016 fiyat artışı yüzde 32’ye yaklaştı. Bu, ortalama tüketici enflasyonunun yüzde 276 üstünde. Belki bu fahiş zam sadece tiryakileri ilgilendiriyor, toplam tüketim sepetindeki payı yüzde 5’in altında ama yine de keyif kaçırıcı, ayrımcı ve hoşgörüsüzlük örneği.

Daha detayda bakıldığında, Türkiye’nin ulusal içkisi sayılan rakıdaki 2016 fiyat artışının yüzde 25’i geçtiği, miktar olarak en çok tüketilen biradaki artışın yüzde 26’yı bulduğu, şaraptaki enflasyonun da yüzde 13 ile ortalamayı 4.5 puan geride bıraktığı görülüyor.

İçkiye gelen zamlar 2016’ya özel değil. Türkiye, Adalet ve Kalkınma Partisi’nin (AKP) iktidar olduğu 2002 yılından beri içki ve sigaraya dehşetli zamlar yaşıyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun verileri ile bu zam basıncı yıldan yıla şöyle değişti: 2003-2016 döneminde tüketici fiyatları genelde yüzde 181 artarken rakının fiyatı yüzde 500, evet yanlış okumadınız yüzde 500 zam gördü. Biranınki biraz altında; yüzde 423, şarap fiyatları ise yüzde 235 arttı.

Türkiye’de aylık asgari ücretin yılbaşında bin 400 TL yapıldığı (370 dolar dolayında) hatırlandığında, ayda bir litre rakı tüketmeye kalkanın bile asgari ücretinin yüzde 8.5’unu bu kaleme ayırması gerekiyor. Düşünün ki, dana etinin kilosu 40 TL, kaşar peynirinin kilosunun 25 TL olduğu şartlarda bir litre rakı için 117 TL harcamak gerekiyor. Sonuçta, eskiden harcıalem bir keyif maddesi olan rakı, bugün lüks bir madde ve çoğu alt ve orta sınıftan yurttaşın yanına yaklaşamayacağı bir içki haline geldi, daha doğrusu getirildi.