Şengal: Kim kiminle kavga ediyor?
Taraflar neden Şengal’i bu kadar çok istiyor? Kimine göre nedeni kasabanın stratejik konumu, kimine göre ise kavga bir vekâlet savaşı.
Diyarbakır -- “(PKK’nın Şengal’den çıkması için) Gerekirse güç kullanmak zorunda kalırız” Irak Kürdistan Özerk Bölgesi Başbakanı Neçirvan Barzani’nin Al-Monitor’a söylediği bu sözler uzun zamandır konuşulmayan bir tartışmayı alevlendirdi: Şengal.
Resmi adı Sincar Kürtçe adı Şengal. Yaygın kullanım Şengal. Kürdistan Demokrat Parti (KDP) ile PKK arasında paylaşılamayan kasaba. Resmi olarak Kürt bölgesine bağlı değil. Durumu referandumla belirlenecek olan tartışmalı bölgelerden. Irak’ın kuzeyinde Suriye sınırındaki kasaba 2014 yılında IŞİD tarafından işgal edilince PKK ve Kürt yönetimi güçleri birlikte müdahale etti. IŞİD kasabadan çıkarılsa da PKK, Kürt hükümetinin uyarılarına rağmen bölgeyi terk etmedi.
Şengal sorunu aslında Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Suriye ve Irak arasında başladı. İki ülke de kasaba üzerinde hak iddia etti. Ancak sınırlar çizilip herkes köşesine çekilince sorunlar unutuldu. Yıllar sonra PKK ortaya çıktı. Suriye sınırına yakın olması nedeniyle PKK’nın gözü sürekli kasabanın üzerinde oldu. Kasabanın yerli halkının çoğunun Ezidi olması PKK’ya avantaj sağladı. Nedeni ise Ezidilerin inancı. Müslümanlara göre Ezidiler şeytana tapıyor. Müslümanlar tarafından dışlanan Ezidilere PKK’nın kucak açması örgütün bölgede taban bulmasının önünü açtı. 1998’de bazı PKK’lılar Şengal’e yerleşse de örgütün iç sorunları nedeniyle kasabada çok kalamadılar. 2000’lerden sonra PKK Şengal’e girmek için bir kez daha girişimde bulundu. Türkiye ve Amerika’nın baskısıyla bu girişim de sonuçsuz kaldı. PKK Ezidiler arasında örgütlense de kasabaya fiili olarak yerleşemedi. Peki PKK Şengal’i neden bu kadar istiyor?
PKK’nın Şengal’i istemesinin ardındaki neden Suriye. Şengal’in PKK için önemi Suriye iç savaşından sonra Kürtlerin yaşadığı bölgenin PKK çizgisindeki grupların denetimine geçmesinin ardından arttı. Kasaba PKK’nın Rojava dediği Suriye’nin Kürt bölgesi için hem savunma hattı hem de lojistik merkezi konumunda. PKK Şengal’e yerleşirse Irak Kürt bölgesindeki kamplarıyla Suriye arasında önemli bir kapıya sahip olacaktı.
