İran’ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney’in Dış Politika Danışmanı Ali Ekber Velayeti 18 Aralık’ta verdiği bir röportajda Halep’in doğusundaki gelişmeleri şöyle niteledi: “Son beş yılını terörle mücadeleyle geçiren Suriye’de kazanılmış en önemli zafer. (...) Gelecek zaferler için bir başlangıç.” İran Ulusal Güvenlik Konseyi Başkanı Ali Şemkani de Rusya’nın Suriye Özel Temsilcisi Alexander Lavrentiev’e Tahran ziyareti sırasında Halep’in doğusunda sağlanan ilerlemenin İran, Rusya, Suriye ve “direniş ekseni” tarafından ortaya koyulan çabaların bir ürünü olduğunu söyledi.
Uzmanlar Suriye hükümetinin ülkenin kuzeyinde kazanılan bu zaferin sadece Halep’le sınırlı olmadığına ve savaşın geleceğini etkileyecek bir gelişme olduğuna inanıyor. Ülkedeki çatışmalar, altıncı yılına girerken sadece Suriye’yi değil tüm Orta Doğu’yu etkisi altına almış ve bölgesel oyuncuları karşı karşıya getirmiş durumda. Peki, uzun soluklu savaşın kazananları ve kaybedenleri kimler oldu?
Tahran’daki Şehit Beheşti Üniversitesi’nde öğretim üyesi olan Sait Leylaz Al-Monitor’a şu değerlendirmeyi yaptı: “Çatışmaların en büyük kazananı ABD. (...) Washington’ın Orta Doğu’da yıllardır uyguladığı siyaset bölgesel oyuncuları birbirine düşürdü. Enerjilerini, paralarını ve güçlerini tüketti. ABD ve menfaatlerine ise hiçbir zarar gelmedi.”
Peki, durum gerçekten Leylaz’ın açıkladığı gibiyse Batılı yetkililer niçin Suriye hükümetinin Halep’teki ilerleyişinden bu denli kaygılı görünüyor? ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Samantha Power 14 Aralık’ta BM Güvenlik Konseyi’nde yaptığı açıklamada Rusya’nın Halep’teki gelişmelerden utanç duyması gerektiğini söyledi. İngiltere Başbakanı Theresa May de 15 Aralık’ta Brüksel’de AB liderlerine hitap ederken Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın Rusya ve İran’ın desteğiyle gerçekleştirdiği zulmü kınadı. Bir diğer kınama da ABD Başkanı Barack Obama’dan geldi. Obama 16 Aralık’ta düzenlenen yıl sonu basın toplantısında Halep’te yaşananları katliam olarak niteleyerek bundan Esad rejimi, İran ve Rusya’yı sorumlu tuttu. Obama Halep’e uluslararası gözlemcilerin gönderilmesi için de çağrı yaptı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.