Türkiye ekonomisi, ABD’deki seçim sonuçlarından ve FED’in aralık ayında faiz artırma ihtimalinin artmasından etkilenerek önemli bir türbülansa girdi. En önemli gösterge ise TL’nin dolar karşısında hızlı değer erozyonu.

Türk Lirası’nın dolar karşısındaki değer kaybı, diğer yükselen ülkelerin yerel paralarının kayıplarının çok ötesine geçmiş ve sürekli erozyon halinde. Son bir ayda dolara karşı en hızlı değer kaybını yaşayan para birimleri Meksika Pezosu ile Türk Lirası. Yükselen ülkelerin en risklisi Brezilya’nın para birimi Real, TL’den sonra en çok değer kaybeden yerel para oldu. Riskte Türkiye ile yarışan Güney Afrika Randı ile öteki kırılgan ülke paralarından Rus Rublesi ve Endonezya Rupiahı da değer kaybetmekle birlikte kayıpları TL kadar olmadı.

Türkiye’de dolardaki yüksek artış, en çok borçlu özel firmaları ilgilendiriyor ve yaratacağı büyük tahribattan endişe ediliyor. Merkez Bankası, banka dışı özel firmaların döviz varlıkları ile döviz yükümlülüklerini yakından izliyor ve döviz açıklarını her ay yayımlıyor. Örneğin, 2016 ağustos ayı verisine göre, özel firmaların döviz yükümlülükleri 311 milyar doları bulurken, döviz varlıkları, yani dışarıdaki mevduatları, yatırımları, alacakları 100 milyar dolar dolayında. Bu, net olarak 211 milyar dolarlık bir döviz borcu demek.

Kredi derecelendirme kuruluşlarının Türkiye’nin notunu “çöp” seviyesine indirmelerinden önce 1 doların fiyatı 2.96 TL iken, geçen bir buçuk ayda, özellikle de ABD seçimlerinin ardından hızla yükseldi ve 3.40 TL’yi gördü. Bu durumda, dönemin başında 211 milyar dolarlık net döviz borcunun karşılığı 622 milyar TL iken, doların 3,40 TL’yi görmesi ile borcun TL karşılığı 717 milyar TL’ye ulaştı. Bu, 95 milyar TL’lik bir kur zararı anlamına geliyor. Dolar cinsinden ifade edildiğinde borçlu şirketlere bir buçuk ayda çıkan, neredeyse 25 milyar dolarlık bir fatura. Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu Koç Grubu’na ait Tüpraş Rafinerisi’nin piyasa değerinin 5 milyar dolar olduğu anımsandığında, sadece net döviz açığı üstünden uğranılan zararın beş Tüpraş varlığı olduğu sonucuna varılabilir ve hasarın anlamı daha iyi anlaşılabilir.