Rusya Türkiye’ye yönelik yaptırımları niçin kaldırmıyor?

Rusya-Türkiye ilişkileri uzun süre belli bir formüle dayandı: “Ekonomi ekonomidir, siyaset siyasettir. Bu ikisi karıştırılmamalı.” Bu formül, Türkiye’nin bir Rus savaş uçağını düşürdüğü 24 Kasım 2015 tarihine kadar başarıyla uygulandı. Ancak bu olayla birlikte dostane havada süren, hatta “stratejik ortaklık” diye adlandırılan ilişkiler bir anda büyük bir hasar aldı.

Türkiye Başbakanı Binali Yıldırım krizden bir yıl sonra 5-6 Aralık’ta Moskova’ya bir ziyaret gerçekleştirecek ve hem mevkidaşı Dmitry Medvedev ile hem Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşecek. Ziyaret iki ülke arasındaki normalleşme sürecinin hızlandırılmasına katkı yapabilir. Yıldırım-Medvedev görüşmesinin gündemi ekonomik iş birliğini de kapsayacak ancak Rus tarafının bu konuda hiç acele etmediği görülüyor.

Türk tarafı, hava sahası Rusya tarafından ihlal edildiğinde ülke sınırlarını koruma hakkı olduğunu söylemişti. Rusya ise farklı görüşteydi. Putin’e göre uçağın düşürülmesi Rusya’nın “teröristlerin iş birlikçileri” tarafından “sırtından bıçaklanması” idi. Dolayısıyla Moskova ekonomi ve siyaseti ayrı tutma formülünü gözden geçirmek zorunda kaldı. Uçağın düşürülmesine misilleme olarak Rusya Türkiye’ye ekonomik yaptırımlar uygulamaya başladı ve böylece ekonomiyle siyaseti ayrı tutma dönemi resmen sona ermiş oldu.

Bazı Türk ürünlerine ithalat yasağı koyan Rusya ülkesinde faaliyet gösteren Türk kuruluş ve şirketlerine de kısıtlamalar getirdi. Yasaklı ürünler arasında birçok meyve ve sebze türünün yanı sıra tavuk, karanfil ve tuz gibi kalemler vardı. Bir başka yaptırım olarak Rusların favori tatil noktası olan Türkiye’ye charter seferleri yasaklandı, Rus seyahat acentelerine de Türkiye tatilleri için satışları durdurmak “tavsiye” edildi. 2011’den beri 30 güne kadar Rusya’ya vizesiz seyahat edebilen Türk vatandaşlarına tekrar vize kısıtlamaları getirildi. Ayrıca Rus şirketlerine Türk eleman çalıştırma yasağı kondu.