Suriye’de hükümet güçleri ile ılımlı muhalif gruplar arasında ateşkesi sağlamakta başarısız olan ABD ve Rusya’nın hızla bozulan ilişkileri hem Suriyeliler hem Orta Doğu’nun geneli için giderek tehlikeli hâle gelebilir. Eski bir subay olan ve şu an Carnegie Moskova Merkezi’nin başında bulunan Rusya’nın saygın savunma ve dış politika uzmanlarından Dmitri Trenin, Suriye’nin Rusya ve ABD için bir “savaş meydanına” dönüşebileceğini ve bunun “Moskova ve Washington’da uykuları kaçırması gereken, son derece tedirgin edici bir ihtimal” olduğunu söylüyor. Trenin endişelenmekte haksız değil.

ABD Rusya’yla ateşkesi uygulama görüşmelerini askıya aldığını açıkladıktan bir gün sonra Washington Post gazetesi, Ulusal Güvenlik Konseyi’nde Suriye ordusuna karşı askeri operasyon olasılıklarının ele alındığını yazdı. Habere göre seçeneklerden biri, muhtemelen Suriye ordusunun özellikle Halep bölgesindeki hava saldırılarını engellemek veya yavaşlatmak üzere pistlerin güdümlü füzelerle vurulmasıydı. Rusya Savunma Bakanlığı sözcüsü ertesi gün düzenlediği basın toplantısında doğrudan bu habere yanıt verir gibiydi. Sözcü, Suriye’deki Rus üslerine S-300 ve S-400 füze sistemlerinin konuşlandırıldığı, ABD operasyonlarının “karadaki” Rus personeli için tehdit oluşturacağı ve Rus hava savunma sistemi ekiplerinin saldırıların uçuş hattını tespit etmeye “pek zamanının olmayacağı” konusunda ABD’yi uyardı. Bu açıklama Rusların Suriye güçlerini hedef alan ABD saldırılarına doğrudan karşılık verebileceği anlamına geliyordu.

Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan Trenin de bu yorumu teyit etti ve sözcünün “tanımsız uçan nesnelere” atıf yapmasının bilhassa önemli olduğunu belirtti. Trenin şöyle konuştu: “Ben bu uyarıyı Rusya’nın sadece ABD füzelerini değil ABD uçaklarını da hedef alabileceği şeklinde yorumluyorum. (…) Moskova, ABD’yi Suriye hükümet güçleri ve varlıklarına saldırmaktan caydırmaya çalışıyor.”

Bozulan ateşkesin metastaz hızı da son derece çarpıcıydı. ABD’nin Suriye mutabakatını askıya almasını izleyen 72 saatlik sürede Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’nın ABD ile yaptığı üç anlaşmadan çekilmesini emretti. Bunlar nükleer silah yapımını engellemek için plütonyum fazlasının yeniden işlenmesini öngören anlaşma ve nükleer alanda iki başka iş birliği anlaşmasıydı. Rusya ayrıca büyük bir sivil savunma tatbikatı düzenledi. Interfax Haber Ajansı’nın geçtiği fotoğrafta nükleer arındırma tatbikatı yaptıkları anlaşılan acil durum çalışanları görülüyordu. Haftanın sonuna gelindiğinde Rusya’nın Polonya ve Litvanya arasında izole bir Rus bölgesi olan Kaliningrad’a nükleer yeteneğe sahip kısa menzilli İskender-M füzeleri konuşlandırdığı haberi ABD istihbarat yetkilileri tarafında teyit edildi. Rusya Savunma Bakanlığı’ndan bir yetkili ise Küba ve Vietnam’daki askeri üslerin yeniden açılması için çalışma yürütüldüğünü öne sürdü.