Tunceli-Erzincan yolu boyunca uzanan Kutu Deresi artık yılın son misafirlerini ağırlıyor. Havaların soğumaya başlamasıyla birlikte derenin geçtiği vadi derin bir sessizliğe gömülüyor. Dere kenarında bulunan turistik tesisler de son müşterilerini ağırlıyor. Bölgeyi gezmeye gelen iki grup, Munzur Nehri’nde yetişen alabalıktan yemek için bir yol üstü lokantasına giriyor. Bir yandan vahşi doğayı izlerken bir yandan da siparişlerini garsona söylüyor.
Garson siparişleri hazırlamak üzere salondan ayrılırken, birden dağı işaret ederek, “Keçilerimizi gördünüz mü?” diye soruyor. Önce kimse anlam veremiyor ancak garsonun işaret ettiği noktada kıpırtılar hemen dikkat çekiyor. Bir grup keçi… Renkleri toprakla neredeyse aynı olduğu için ilk bakışta fark edilmiyor. Müşteriler önce herkesin bildiği evcil keçiler zannediyor. Ancak garson açıklama yapıyor: “Bunlar Dersim’e özgü dağ keçileri”.
Herkes büyülenmiş gibi bakıyor. Onu aşkın dağ keçisi, dağın yamacına kadar inmiş. Bazıları otlanırken, bazıları ise kayalara tırmanıyor. Başlarından uzun boynuzlu bir erkek, irili ufaklı 10’u aşkın dağ keçisi… İnsanların bulunduğu alanlara çok sık yaklaşmıyorlar. Lokantadakiler telefon ve fotoğraf makinalarıyla bu anları görüntülemeye çalışıyor. Yemek saatleri olsa gerek çevreye aldırış etmeden otlanıyorlar. Arada Kutu Deresi olduğu için ne onlar bu tarafa gelebiliyor, ne insanlar onların olduğu tarafa gidebiliyor. Durum böyle olunca kimselere aldırış etmeden sarı otların arasında sarıya yakın renkleriyle sessiz sessiz otluyorlar. Bazıları ise ulaşabildikleri ağaç dallarını yemeye çalışıyor. Derken ağaçların arasında diğerlerine göre daha iri bir keçi çıkıyor. Yaklaşık yarım metrelik boynuzları, çenesinin altındaki sakallarıyla kendisini hemen fark ettiriyor. Sürünün lideri erkek keçi… Sürüyü kontrol edercesine diğer keçilerin çevresinde bir süre dolaşıyor. Yemekleri getiren garsonun uyarısıyla herkes kafasını kaldırıp daha yukarılara bakıyor. İnsanların çıkmasının mümkün olmadığı kayalıklarda da keçiler geziniyor.
Türkiye’nin doğusundaki sarp dağlarda yaşayan dağ keçilerinin nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya değil. Ancak buna rağmen Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından koruma altına alınmışlar. Yani izinsiz avlanmaları yasak. Bakanlık 2011 yılında sayılarını tespit etmek için bir çalışma yaptı. Ancak sayımın sonucu avcıların iştahını kabartmamak için açıklanmıyor. Avlanmalarına sadece av turizmi kapsamında izin veriliyor. Bunun da şartları oldukça ağır: Hayvanın sekiz yaşından büyük, erkek ve verimden düşmüş olması gerekiyor. Tunceli bölgesinde bu özellikleri taşıyan sadece 10 dağ keçisi bulunuyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.