Libya’nın petrol zenginliği ve Hefter’in uzun vadeli oyunu
Libya’nın petrol ihracatında artış yaşanması beklenirken siyasi iktidar mücadelesi de mali konulara kayıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Birleşmiş Milletler, dokuz aydır Libya’ya Genel Ulusal Mutabakat (GUM) ismiyle anılan yönetimi kabul ettirmeye çalışıyor. Uluslararası toplumun çok sayıdaki destek beyanına rağmen GUM hükümeti bir türlü tutunamıyor. Bölgesel çekişmeler, meşruiyetini etkileyen anayasal zorluklar ve kurumsal kapasite eksikliği nedeniyle GUM hükümeti yol alamıyor. Tüm bu nedenlerin ötesinde ise GUM hükümetinin gelir sorunu var. Libya’nın önemli petrol üretim ve ihracat tesisleri asla onun kontrolünde olmadı.
GUM hükümetinin başlıca rakibi General Halife Hefter’le ittifak eden güçler, 11 Eylül’de İbrahim Cadran’ın geri kalan adamlarını da temizleyerek Libya’nın Petrol Hilali bölgesindeki limanların çoğunu ele geçirdi. Bu kritik gelişmenin ardından Ras El Unuf, Sidra ve Zuveytina’dan petrol ihracatı iki yıllık aranın ardından hızlı bir şekilde yeniden başladı. Tankerler şimdi çoğunlukla derin depolarda tutulmuş olan ham petrolle yükleniyor ve petrol tesislerinin onarımı için kaynak ayrılıyor. Bu petrol sevkiyatlarının geliri çok yakında Libya’ya akmaya başlayacak. Peki, Libya’nın bu girift ve parçalanmış kurumsal ortamında kaynaklar kime gidecek ve bu paranın akmasına niçin izin veriliyor?
2014’ten bu yana ilk ham petrol sevkiyatı 21 Eylül’de Ras El Unuf’tan İtalya’ya yola çıkarken Ulusal Petrol Şirketi de GUM yönetiminin yürütme organı olan BM destekli Başkanlık Konseyi’nden petrol tesislerinin onarım ve bakımı için 310 milyon Libya dinarı (224 milyon dolar) aldığını ve yıl sonuna kadar 620 milyon dinarı daha iki eşit ödenek şeklinde alacağını duyurdu. Ertesi gün aralarında Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve Rusya gibi kilit oyuncuların bulunduğu 22 ülke ve uluslararası kuruluş Libya’yla ilgili ortak bir açıklama yaptı. Açıklamada Fas’ta geçen yıl imzalanan Libya Siyasi Anlaşması’na destek yinelenirken Petrol Hilali’ndeki limanların görünürde Ulusal Petrol Şirketi’ne devredilmesi ve ihracatın yeniden başlaması olumlu karşılandı.
Aylar süren aksilik ve kazalar, Ulusal Petrol Şirketi’nin parasızlığı ve petrol gelirlerinin azalmasının ardından limanların açılmış olması Libya’nın içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılar da düşünüldüğünde adeta milli bayram gibi kutlanabilirdi.
