Türkiye idam cezasını geri getirebilir mi gerçekten? Pek çok siyasetçi, hukukçu, insan hakları savunucusu, uzman ve Avrupa Birliği’ne (AB) göre, bu sorunun cevabı “hayır”. Ancak, başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Başbakan Binali Yıldırım’a göre idam cezası geri gelebilir.
Her iki lider de 15 Temmuz gecesi gelen darbe girişiminin ardından hem öfkeli kalabalıklar hem de basının önünde bunu defalarca dile getirdi. Başbakan Yıldırım, darbe girişiminin hemen ertesi günü meclis bahçesinde konuşurken “İdam isteriz” sloganı atanlara, “Mesajınızı aldık, gereken neyse yapacağız” cevabını verdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan da son olarak bu hafta başında Alman ARD televizyonuna verdiği röportajda “Demokrasilerde söz halka aittir. Halk idam cezası istiyor” dedi. Meclis’ten geçerse, idamı onaylayacağını belirtti.
AB ise en üst düzeydeki ağızlardan üst üste yaptığı açıklamalarla idam cezasının kırmızı çizgileri olduğu konusunda uyarıyor. AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker’ın sözleri açık: “Türkiye’nin idam cezasını geri getirmesi durumunda, AB üyelik sürecini anında durdurur.” Avrupa Parlamentosu Başkanı Martin Schulz’un sözleri de neredeyse Junker ile bire bir: “İdam cezası geri gelirse üyelik sürecinin sonu olur.”
Ancak görünen o ki, AB’nin bu tavrı Ankara tarafından tehdit olarak algılandı. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Junker’a cevabı bu algının söze dökülmüş haliydi: “Türkiye’yi tehdit eder şekilde bunu söylerlerse, bu ters teper. Junker Türkiye’nin patronu değil.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.