TAHRAN, İran — İran Kara Kuvvetleri’nin basından sorumlu başkan yardımcısı Tuğgeneral Ali Araste bu ayın başında ilk kez İran’ın Suriye’de İslam Devleti’ne (İD) karşı sürdürdüğü askeri operasyonlar hakkında kamuoyuna açıklamalar yaptı. Araste İranlı muhabirlere şu bilgileri verdi: “Kara kuvvetlerimizin bir parçası olan 65. Tugay’a ve diğer birimlerimize bağlı askerlerimizi Suriye’ye danışman olarak sevk ediyoruz. Bu sevkler sadece 65. Tugay’a bağlı komandolarla sınırlı değil, 65. Tugay danışmanları hâlihazırda orada.”
1980-88 Irak-İran Savaşı hariç İran ordusu 1979 İslam Devrimi’nden bu yana sınır ötesinde hiçbir harekât düzenlememişti. Sadece Devrim Muhafızları’nın dış operasyonlar birimi olan Kudüs Gücü ve İranlı gönüllülerden oluşan Fetihin Tugayları, Suriye ve Irak’ta danışman olarak görev almışlardı. İran ordusunun tek görevi İran sınırlarını korumaktır, dış görevlere ancak başkomutan olan Ayetullah Ali Hamaney’in emriyle çıkabilir.
Kısaca Nohed olarak bilenen 65. Tugay, hava unsurlarından oluşan özel bir kuvvet olup İran’ın en seçkin askeri birimlerinden biridir. İslam Devrimi’nden önce oluşturulan tugay, Irak savaşında büyük başarı sergiledi. Tugayın nüvesi 1950’lerde 10 kıdemli subayını Fransa’ya göndermesiyle oluşturuldu. İlerleyen yıllarda hava birimine rehine kurtarma, gayri nizami savaş ve psikolojik harpten sorumlu iki yeni tugay eklendi ve böylece 65. Tugay oluşmuş oldu. 1970’lerde Umman’daki Manston Dofar askeri üssünde ve hatta iddialara göre Vietnam Savaşı’nda muharebe tecrübesi kazanan tugay, gelişen eğitimlerle beraber Pehlevi döneminin sonunda Emperyal Muhafızlar’la birlikte İran’ın en seçkin kuvveti hâline geldi.
65. Tugay’ın Umman’daki faaliyetleri resmi olsa da Vietnam’dakiler değildi. Ancak General Alirıza Sencabi ölümünden önce Vietnam’da keskin nişancı olarak görev yaptığını bu satırların yazarına bizzat anlatmıştı. Sencabi ayrıca şöyle demişti: “Devrimden önce bu tugay eğitimlerinin çoğunu İngiliz SAS komandolarıyla ortak operasyonlar şeklinde yaptı.” 65. Tugay öyle güçlü bir birim oldu ki İslam Devrimi’nin ilk günlerinde kimi parlamento üyeleri birliğin darbe yapmasından korkarak lağvedilmesini istemişti.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.