İki yıl önce Soma’da meydana gelen maden faciasında 301 madenci hayatını kaybetmişti. Zaman facianın izlerini kamuoyu hafızasından sildi, açılan kamu davası ise ağır aksak işliyor. Geride her şeye rağmen yaşama tutunmaya çalışan eşlerini, babalarını kaybetmiş ya da eşleri sakat kalmış, yaralanmış yüzlerce kadın ve çocuk var. Soma şimdi bu kadın ve çocukların yaşam mücadelelerine tanıklık ediyor.
Faciadan bu yana Türkiye’nin dört bir yanından modacılar, üreticiler, sivil toplum kuruluşları, bu kadınların el emeklerini değerlendirebilmek adına Soma’da bir dizi çalışma yaptı. Bu çalışmayı yapanlardan biri de Amerika’daki Anatolian Artisans kuruluşu. Kuruluşun buradaki çalışmasında küçük bir fark var. Onlar yaşamlarını yitiren madencilerin değil kazadan yaralı kurtulup da iki yıldır adeta yaşayan birer ölüye dönüşmüş madenci ailelerine el uzattı.
1999 yılından bu yana Türkiye’deki düşük gelirli kesimlere sürdürülebilir gelir sağlamak amacıyla projeler yapan Anatolian Artisans’ın kurucusu Yıldız Yağcı Al-Monitor’a yaptığı açıklamada, Soma’da neler yaptıklarını şöyle anlatıyor: “Soma faciasından sonra aileler için bir şeyler yapmak istedik. Yazar Pelin Batu, Ayşe Alver ve Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği ile irtibata geçtik. ABD’deki hayırsever kuruluşları Turkish Philanthropy Fund ve The Poverty Alleviation Fund’dan fonlar alarak Soma’daki kadınlar için bir atölye kurduk. Atölyeye uluslararası tasarımcılar getirerek, kadınlara dünya standartlarına göre eğitim vermeye başladık. Kadınlar bugüne kadar küçük çantalar, cüzdanlar, hayvan kuklaları, kolye ve bileklikler yaptılar. Son atölye çalışmasında ise organik kotondan şallar, kolyeler yapıldı. Ürünlerde kadınların genç yaştan itibaren yapageldikleri geleneksel oya, nakış, dikiş gibi becerileri kullanılıyor, bunlar dünya pazarlarında satılacak çağdaş ürünlere uygulanıyor.”
Bu arada Somalı çocuklar da üretim aşamasında annelerin yanında yer alıyorlar. Yağcı, tasarlanan cüzdan ve çantaların üzerinde madencilerin çocuklarının çizdiği resimlerin nakışlarının olduğunu, her çocuğun ismi ve yaşının da resmin altında yer aldığını söylüyor. Zaten en çok satılan ürünler de bu ürünler oluyormuş.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
