Rusya ve Katar uzlaşabilir mi?
Katar ve Rusya’nın son temasları aralarındaki birçok görüş ayrılığına rağmen iki ülkenin iş birliği yapmak isteyebileceğini gösteriyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad El Tani 18 Ocak’ta Rusya’ya ilk resmi ziyaretini gerçekleştirerek Devlet Başkanı Vladimir Putin’le görüştü. Suriye savaşı başladığından beri Rusya ve Katar karşıt kamplarda yer alıyor ve birbirilerini oyunbozan olarak görüyor. Tarzı birbirine benzeyen sert söylemler iki taraftan da sık sık duyuluyor.
29 Ocak’a ertelenen son Cenevre görüşmeleri öncesinde Moskova kilit bölgesel ve uluslararası aktörlerin nabzını tutmaya devam ediyordu. Bu bağlamda Emir’le yapılan görüşmeler Rus medyasının “Orta Doğu sonbaharı” dediği sürecin parçası oldu. Eylülden bu yana Putin İran, Suriye ve Mısır devlet başkanlarını, Irak ve İsrail başbakanlarını, Kuveyt emirini, Suudi savunma bakanını, Abu Dabi veliaht prensini ve iki kez olmak üzere Ürdün kralını Rusya’da ağırladı. Ayrıca ülke dışında da İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney ve Suudi Kralı Selman Bin Abdül Aziz El Suud’la görüştü. Rus basının pek hoşlandığı bir başka deyimi kullanacak olursak bu “Orta Doğu diplomasi maratonu”, Rusya’nın bölgeye duyduğu ciddi ilginin ve Suriye krizinde tüm bölgesel paydaşlarla çalışma iradesinin işareti olarak algılanıyor.
Katar bu tablonun dışında kalmıştı çünkü Moskova ve Doha aralarında uzlaşılmaz ayrılıklar olduğu kanısındaydı. Nitekim Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov aralıkta yaptığı açıklamada Katar’ı “Suriye çözüm sürecindeki büyük sorunlardan biri” olarak tanımladı.
Son çeyrek yüzyılda Rusya-Katar ilişkileri genelde durgun oldu. Moskova’ya göre Katar ve Suudi Arabistan 1994-1996 yıllarındaki ilk Çeçenistan savaşında isyan hareketini, ikincisinde de terörist grupları kışkırttı. 2004 ve 2011’de yaşanan iki olay ilişkileri daha da kötüye götürdü. İlkinde Rus güvenlik güçleri Doha’da Çeçen ayrılıkçıların önemli bir ideoloğuna suikast düzenledi. İkincisinde ise Rusya’nın Katar büyükelçisi, Moskova’dan getirdiği diplomatik çantanın havaalanında açılmasına izin vermeyince Katar güvenlik görevlileri tarafından tartaklandı. Arap Baharı ve Suriye iç savaşıyla birlikte iki ülkenin arası iyice açıldı.
