Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü’nün (INSS) Tel Aviv’de her yıl düzenlediği İsrail Stratejik Değerlendirme toplantısının 18 Ocak’taki açılışında konuşan ABD Büyükelçisi Daniel Shapiro Başbakan Benjamin Netanyahu ve hükümetine karşı beklenmedik bir çıkış yaptı. Shapiro şöyle konuştu: “İsraillilerin Batı Şeria’daki pek çok kural tanımazlığı engellenmiyor. Bazen hukuk devletine bağlılıkta çifte standart uygulanıyormuş gibi görünüyor: İsraillilere ayrı, Filistinlilere ayrı bir hukuk.”
Shapiro barışsever bir büyükelçi. Dört buçuk yıllık görev süresi boyunca İsrail-ABD ilişkilerinin en yıpratıcı dönemlerine tanıklık etti. Ancak Büyükelçi zorluklara rağmen Netanyahu ve Başkan Barack Obama’yı ayıran fırtınalı suların ortasında bir istikrar adası olmaktan vazgeçmedi. ABD-İsrail ilişkilerinden sık sık övgüyle bahseden Büyükelçi en kötü zamanlarda bile bu ilişkilere siper oldu. Bunlara Obama’nın bir danışmanının Netanyahu’ya “ödlek” yakıştırması yaptığı, Netanyahu’nun Oval Ofis’te Obama’ya “nutuk çektiği” ve Obama’nın Beyaz Saray’da Netanyahu’yu terslediği günler de dâhildi. Netanyahu’nun Beyaz Saray’ı baypas ederek Kongre’de başkanlık politikalarını ve İran’la nükleer anlaşmayı eleştiren bir konuşma yapmasıyla ilişkiler dibe vurduğu zaman dahi Shapiro arayı düzeltmek için elinden geleni yaptı.
Peki, Shapiro’yu sinirlendiren neydi? Ne oldu da ABD yönetimi bir anda İsrail’in Filistin bölgeleriyle ilgili politikalarını ve hukuki uygulamalarını böylesine sert, adeta örneği görülmemiş şekilde eleştirdi? Bu sorunun yanıtı Büyükelçi’nin sözlerinde yatıyor olabilir.
“İsrail’i iki uluslu bir devlete dönüşmekten kurtaracak tek yolun” iki devletli çözüm olduğunu vurgulayan Shapiro “İki devletli çözümün geçerliliğini koruyacak yöntemler bulmamız lazım.” dedi. Konuşmasının sonunda ABD yönetiminin İsrail’in yerleşim politikası nedeniyle “endişeli ve şaşkın” olduğunu belirten Shapiro, bu politikanın İsrail’in uzun vadeli niyetlerine dair samimi soru işaretlerine yol açtığını ifade etti.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.