İSTANBUL — Suriye muhalefetinin siyasi ve silahlı gruplarının BM’nin Suriye planını reddetme konusunda birleşmesi ortak bir tutum yolunda ilerlediklerini gösteriyor. BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura'nın hazırladığı rejim değişikliği planı Devlet Başkanı Beşar Esad’ı içeren siyasi bir geçiş sürecini öngörüyor.

Suriye’de ayaklanmanın patlak verdiği mart 2011’den sonra farklı muhalif hareketler kuruldu. Birinci yılın sonunda Suriye halkı, muhalefetin silahlanmasını ve Özgür Suriye Ordusu’nun (ÖSO) kurulmasını destekleyenler ile barışçıl siyasi hareketin sürmesini isteyenler şeklinde ikiye bölünmüştü.

Bugün dört yılın ardından silahlı olmak artık zorunlu bir gerçeklik hâline geldi. Ne var ki ÖSO çatısı altında toplanan devrim birlikleri hiçbir zaman yekvücut bir liderliğe sahip olmadı, her biri kendi liderini takip eden örgütlü gruplar hâlinde hareket etti. Örgütlenme, planlama ve ortak çalışmaya dönük ancak zayıf bir yapı oluşturulabildi. Bu yapı içinde ittifaklar ve birleşmeler oldu ama örgütler yine de ortak bir komutada uzlaşabilmiş değil. Zira muhalif grupların da tıpkı onları destekleyenler gibi farklı ideolojileri ve Suriye’nin geleceğine ilişkin farklı düşünceleri var.

Batılı ve Arap ülkeler arasında başarısızlıkla sonuçlanan bir dizi toplantı ve girişimin ardından BM Güvenlik Konseyi, haziran 2014’te BM Temsilcisi ve Suriye rejimi ile muhalefet arasında arabulucu olarak Mistura’yı görevlendirdi. Üzerinden bir yıl geçti ve Mistura ağustosta Suriye rejiminin siyasi geçiş süreciyle değiştirilmesi için dört komite oluşturdu. Komitelerin Suriye krizinin çözümü için hem Esad rejimi hem de muhalefetle çalışması öngörülüyordu.