Putin ve Erdoğan’ın gergin görüşmesi
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Azerbaycan’daki son görüşmesi karşılıklı rahatsızlıkların işareti olabilir. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Gözlemciler genellikle Devlet Başkanı Vladimir Putin’in dış politika başarılarına odaklansa da -- Moskova’nın Kırım Yarımadası’nı büyük oranda kansız şekilde ele geçirmesi, Orta Doğu’daki konumunu güçlendirmesi gibi – Rus liderinin hataları da az değil. Hatta bazı hatalarının bedeli oldukça ağır oluyor. Örneğin görece kolay kazandığı Kırım zaferinin ardından doğu Ukrayna’da aşırı özgüvenli davranan Putin zor bir bataklığa sürüklendi. Önemli görünen diğer bazı hataların ise telafisi mümkün olabilir. Putin’in Rusya-Türkiye ilişkilerinde doğan önemli bir stratejik fırsatı hafife alması da bunlardan biri.
Genel anlamda Rusya-Türkiye ilişkileri ticaretin büyümesiyle son yıllarda önemli bir gelişme kaydetti. Putin ve Türk mevkidaşı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye ve diğer bazı konularda yaşanan anlaşmazlıkları ikili ilişkilerden ayrı tutmayı başardı. Türkiye’nin Avrupa Birliği ile inişli çıkışlı ilişkisinde öteden beri var olan gerginlikler ve Washington’la sıkça yaşadığı anlaşmazlıklar da ikili ilişkilere yansımadı.
Genel olarak olumlu olan bu havada Putin, Erdoğan’la 13 Haziran’da Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de yapacağı görüşme için geniş ve etkileyici bir heyet oluşturdu. İki lider Birinci Avrupa Oyunları’nın açılış töreni için Bakü’de bulunuyordu. Putin’in heyetinde Kremlin’in Dış Politika Baş Danışmanı Büyükelçi Yuri Uşakov, Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Putin’in nüfuzlu basın sözcüsü Dimitri Peskov, Enerji Bakanı Aleksandr Novak ve devlete bağlı nükleer enerji şirketi Rosatom’la Gazprom’un yöneticileri yer aldı. Bu tarz heyetler çok olağan bir şey değildir. Hükümetler ancak bir sonuç almayı istediklerinde veya bir beklentiye sahip olduklarında böyle heyeteler oluşturur.
Ne var ki Kremlin’den yapılan resmi açıklamada yalnızca iki liderin görüştüğü konular sayıldı: gaz, nükleer anlaşma, Türkiye’deki seçimler ve Avrupa oyunları. Herhangi bir mutabakat veya karardan söz edilmedi. Peskov ise görüşmeleri “çok iyi, ayrıntılı ve yapıcı” olarak tanımladı. Ancak uluslararası diplomaside “ayrıntılı” ve “yapıcı” gibi sözcükler genelde olumlu değil, zorlu geçen görüşmelerden sonra kullanılır. Hele de yetkililer başka bilgi vermiyorsa… Gazprom CEO’su Aleksi Miller’in Türk Akımı projesi için Rus ve Türk “uzmanların” toplantılar yapmasına ilişkin önerisi hariç görüşmeden kamuoyuna fazla bir ayrıntı yansımadı. Bu da önemli konularda hâlen anlaşma sağlanamadığına işaret ediyor.
