Doğa yürüyüşçülerinin ve fotoğraf tutkunlarının vazgeçemediği Karadeniz dağlarında yaşayan ayılara bir şeyler oldu. Köylülerin ekinlerine, meyve bahçelerine ve bal kovanlarına dadanan ayılar şimdi de mezarlara saldırıp cesetleri çıkararak yemeye başladı. Geçen yıl Karadeniz gezisinde Çamlıhemşin bölge halkından dinlemiştim. Yaylalarda ayılar “heyelan tehlikesi” gibi. Aniden ortaya çıkıyor, kimsenin müdahale etmesine fırsat vermeden ihtiyaçları neyse alıp gidiyorlar. Pokut yaylasında yaşayan 85 yaşındaki Mahmut Türüt 200 metre önünde yürüyen ineğinin bir ayı tarafından uçuruma atıldığını, ayının daha sonra aşağı inip parçalanan ineği yediğini söyledi.
Gito yaylasında yaşayan Ayşe ve annesi Feride Hanımın da ayılarla başı dertte: “Baharda yaylaları ziyarete gelenlere evimizi belli bir ücret karşılığında açıyoruz. Turistlerden kazandığımız parayı hayvanlarımızı ve bal kovanlarımızı ayılardan korumak için harcıyoruz. Hayvanları ahırdan çıkaramaz olduk. Köylülerin çoğu ayıdan yıldığı için bal üretmekten vazgeçti. Bir tanıdığımız da ormanda odun keserken aç ayının saldırısına uğradı. Eli koptu.”
Karadeniz’de bal fiyatları Türkiye ortalamasının çok üzerinde. Datça’nın ünlü balı kilosu 40 liradan satılırken, Karadeniz’de iyi balın kilosu 200 liradan başlıyor, 2 bin liraya kadar çıkıyor. Fiyatın neden bu kadar yüksek olduğunu sorduğumuzda “Burası dağlık ve ormanlık bölge. Fazla çiçek yok. Bal üretmek hem zor, hem de ayılar gelip kovanları boşaltıyor. Az bal üretildiği için fiyatı yüksek” yanıtını aldık. Ayılar balları yemesin diye kovanlar ağaçların üst noktalarına taşınmış, etrafına sivri tahta parçaları ve teller konularak tedbir alınmış, ama bu tedbir de bazen işe yaramıyor. Deneyimli ayılar ağaçların üzerindeki bal kovanlarına dahi ulaşabiliyor.
Karadeniz’de ayılarla ilgili birçok hikâye dinledim. Sadece bal kovanları, meyve bahçeleri ve inekler değil, domuzlar da ayıların hedefi. Tıpkı inekler gibi onları da canlı yakalayıp öldürdükten sonra yedikleri anlatılıyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.