AMMAN, Ürdün — Ofis kapısını gözyaşları içinde çarpan Ferah, merdivenleri inerek Amman şehir merkezine tepeden bakan otoparka doğru koşuyor. Kararan gökyüzüne bakarken başörtüsünü düzeltiyor. 18 yaşındaki Ferah’ın kafasında hâlen babasıyla erkek kardeşlerinin kavgası yankılanıyor.
2012’de ailesiyle birlikte Humus’tan kaçan Ferah’ın babası o zamandan bu yana işsiz. Ürdün’de çalışma imkânı olamadığı için gün boyunca haberleri izliyor, Suriye’deki yıkımı gördükçe de sövüp duruyor. Ta ki Ferah’ın erkek kardeşleri araya girip susmanı söyleyene dek. Son dört ayda üç iş değiştiren Ahmet (17), restoranlarda ya da demirci atölyelerinde kol gücü gerektiren işlerde çalışarak günde 13 Ürdün dinarı (18 dolar) kazanıyor. 15 yaşındaki Tamer de okula gitmiyor. Ofisten bozma kiralık evlerinde dört duvar arasında enerjisinin çoğunu babasıyla kavga etmeye harcıyor.
Ürdün’deki mültecilikleri üçüncü yılına giren Ferah “Suriye’deyken böyle değillerdi.” diyor. Annesi ampüte Suriyelilere hizmet veren bir fizik tedavi merkezinde geç saatlere kadar çalışıyor, evdeki gerilimle uğraşmak da Ferah’a kalıyor. Kavgalar dayanılmaz boyuta gelince evden kaçıyor ama uzun süre dışarıda kalamıyor. Çünkü bu sefer sokakta genç erkeklerin tacizi başlıyor. Ferah’a gözlerini dikip “Ya Suriyeli! Hey Suriyeli kız, gelsene!” diye fısıldıyorlar. Ferah dişini sıkıp duymazlıktan geliyor fakat yine de dışarıda yalnız başına kalmak istemiyor.
Suriye’deki savaş dördüncü yılında sürerken Ürdün’deki mülteci sayısı 620 bini aştı. Bunların yaklaşık yüzde 80’inini kadınlar ve çocuklar oluşturuyor. Yardımlar gitgide azalıyor, kiralar yükseliyor ve yetkililer mültecilerin çalışmasını zorlaştırıyor. Mülteci hanelerin yüzde 25’inin aile reisi yalnız kalan kadınlar. Pek çok mülteci kadın psikolojik travma yaşıyor, toplumsal dışlanma ve cinsiyetçi şiddete maruz kalıyor, korunma ve bilgilenme imkanına erişemiyor. Ayakta kalabilenler bunu her gün mücadele ederek ve kadın destek ağlarından destek alarak başarabiliyor. Kadınlar birbirlerine el uzatmalı çünkü kimse bu krizi tek başına atlamaz, diyorlar.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
