Türkiye uzun süredir İslam Devleti (İD), eski adıyla Irak-Şam İslam Devleti’ni (IŞİD) desteklediği ya da göz yumduğu suçlamasıyla karşı karşıya. ABD’nin İD’e karşı oluşturmaya çalıştığı koalisyona verilecek katkılar konusunda Türkiye’nin (rehineler nedeniyle) sergilediği çekimser tutum da kuşkuları arttırdı. Türkiye’nin sınırları sınırsız bir şekilde Esad rejimine karşı savaşanlara açmasıyla birlikte kapılar ve sınırlardaki serbestiyetten yararlanmayan kalmadı. Sınırlardaki anormallik militan geçişlerini kolaylaştırmanın ötesinde Halep, Rakka ve Deyr el Zor’a kadar ‘kurtarılmış bölgelere’ hükmeden gruplara ciddi bir finansal kaynak oluşturdu. İD ise ele geçirdiği havzalarda ilkel yöntemlerle arıttığı petrolün Türkiye sınırlarına taşınmasıyla bu anormallikten en fazla karlı çıkan örgüt oldu.
Hatay ilinin Altınözü İlçesi’ne bağlı Hacıpaşa Beldesi’nde yerinde gördüğüm manzara kaçak petrol çarkının hangi boyutlara ulaştığını gösteriyor. Sınırı teşkil eden Asi Nehri’nin Türkiye tarafında Hacıpaşa, Suriye tarafında Ezmerin yer alıyor. Hacıpaşa, Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun 2012’de dışişleri bakanı koltuğunda otururken TBMM’de bir soru önergesi üzerine “Ortadoğu’da değişim dalgasını yöneteceğiz. Yeni bir Ortadoğu doğuyor; bu Ortadoğu’nun sahibi, öncüsü, hizmetkârı olmaya devam edeceğiz” diyerek canhıraş savunduğu Suriye politikanın en çarpıcı neticelerinden birinin hikâyesi.
İşte İD’in cebini şişiren petrol çarkı: Ezmerin’den Türkiye tarafına Asi üzerinden yaklaşık 500 kaçak petrol boru hattı döşenmiş. Sulama için kullanılan ince plastik borular yasadışı petrol boru hattı işlevi görüyor. Boru hatları Asi’den sonra 300-400 metre genişliğindeki tarlalardan toprağa gömülmüş halde geçerek yerleşim alanına varıyor. Yerin altına döşenen su şebekesi gibi sokaklardan geçip gizlice evlerin arka avlularına çıkıyor. Suriye tarafındaki tankerden pompalanan mazot avludaki depoları dolduruyor. Hattın bir ucundaki pompacı ile öteki ucundaki alıcı arasında cep telefonundan ‘bas’ ve kes’ komutlarıyla petrol çarkı dönüyor. Evin önüne yanaşan tüketiciler litresi 1.25 liradan mazotu alıp gidiyor. Bu çark epey zaman bu şekilde döndü. Ancak Uluslararası medyadan gelen ‘Türkiye İD’i destekliyor mu, ID’in ele geçirdiği petrol Türkiye’de satılıyor mu’ soruları artınca devlet müdahale etmek zorunda kaldı. Mart ayının sonlarına kadar olup bitenleri 100 metre ötede Asi’nin yanında tepeye kurulmuş karakoldan izleyen askerler tarlalardaki boruları toplamaya ve sokaklara girişte açıkça görülenleri bıçakla kesmeye başladı. Az da olsa gizli hatlardan akan mazotun Hacıpaşa’dan çıkmasını önlemek için birkaç yere kontrol noktası kuruldu. Ancak yine de bidonlarla mazotu beldeden çıkaran kaçakçılar alternatif ara yollarla jandarmayı by-pass edebiliyor.
Kaçakçıların itirafları
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.