ERBİL, Irak — Irak Kürdistanı’nda demokrasinin ana unsurlarından biri olan bağımsız medya, ortaya çıktığı 2000’li yıllardan bu yana en kötü günlerini yaşıyor. Uydudan yayın yapan televizyon kanalları başta olmak üzere özel medya kuruluşları artarken bağımsız medya organları sahnenin dışına itiliyor.

Irak Kürdistan bölgesinde yaşanan siyasal, toplumsal ve ekonomik değişim, siyasi partiler arasındaki ihtilaflara yeni gerilimler kattı. İlk özgür Kürt medya organı olan Hawlati gazetesinin 2000’deki kuruluşunun ardından Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), bağımsız medyayı baltalamak için bir dizi medya organı kurdu. Bağımsız olduklarını iddia eden ancak siyasi partilerin hizmetinde olan bu medya kuruluşlarına yaygın olarak “gölge medya” deniyor.

Bağımsız medya her şeye rağmen serpilmeye devam ederken haftalık Awene gazetesi ve Lvin dergisi gibi yayınlar ortaya çıktı. Birçok gözlemcinin ortak görüşüne göre Irak Kürdistanı’nda etkili bir bağımsız medya olmasaydı muhalefet partisi Goran 2009 seçimlerinde sahneye çıkamazdı.

Bilgi akışı üzerindeki kontrolleri zayıflayınca alarma geçen bölgesel makamlar, bağımsız medyayı susturmak için güç ve baskı kullanarak harekete geçti. 2008’de Lvin muhabiri Soran Mama Hama, Irak Kürdistanı’ndaki siyasi durumu eleştiren yazılar yazdığı için silahlı meçhul kişilerce öldürüldü. Yolsuzluk gibi yönetimin gözünü kapadığı konulara eğilen bağımsız gazeteciler, ölüm tehditleri aldı. Siyaseti hicveden Serdeşt Osman 2010’da öldürüldü. KYB bölgesindeki yolsuzlukları geniş şekilde belgeleyen Kawa Germyani de geçen yılın sonlarında Süleymaniye dışında öldürüldü.