“Cadı avıysa biz bu cadı avını yapacağız bunu bilin.” Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Gülen hareketinin polis ve yargıdaki örgütlenmesi olduğu iddia edilen “paralel devlete” yönelik tasfiye ve tayinlerin süreceğini AK Parti’nin 10 Mayıs’taki “istişare ve değerlendirme” toplantısında işte bu sözlerle açıkladı. Hatta vaat ettiği operasyonları meşrulaştırmak için biyolojiden dahi yararlandı: “Sütün içine karışmış bu pis suyu, gerek kaynatarak gerekirse moleküllerine ayırarak sterilize edeceğiz”.
Siyasi tarih öğrencileri, bu gibi biyolojik temizlik söylemlerinin bir ülke için pek de hayra alamet olmadığını kolayca fark edebilirler. Dolayısıyla Erdoğan’ın bizzat ilan ettiği bu “cadı avı”, daha yakından incelenmeyi hak ediyor. Dahası İslami dünyadaki yaygın siyasi önkabulleri de yeniden düşünmeyi gerektiriyor. Zira gerek Erdoğan hükümeti gerekse Gülen hareketi kendilerini İslami aktörler olarak tanımlıyor.
Önce Erdoğan’ı bu cadı avına iten nedenlerle başlayalım: Her şey, Erdoğan’ın, hem hiyerarşisi hem de amaçlarıyla komplocu bir niteliğe sahip olmakla suçlanan “paralel devlet” tarafından hedef alındığını hissetmesiyle başladı. (Bu arada, Erdoğan destekçileri dışında pek çok bağımsız gazetecinin de esasen Gülen hareketinin önemli kurumlarda çok sayıda üyesi olduğunu ve bunun azımsanmayacak partizan bir güce tekabül ettiğini savunduğunu belirtelim.)
Buradaki ironi, Erdoğan’ın şu anki baş düşmanını birkaç yıl önce tehdit değil müttefik olarak görmesiydi. Zira o zamanlar Erdoğan’ın AKP’si ile Gülen hareketinin düşmanları ortaktı: Türkiye’nin laik statükosu, bilhassa da dindar muhafazakarların hepsini tehdit eden ordu. Bu ortak düşman yenildiğinde ise iki taraf arasında anlaşmazlıklar baş gösterdi ve sonuçta savaş patlak verdi. Erdoğan’ın yakın çevresine karşı Aralık’ta başlatılan yolsuzluk soruşturmasının ve akabinde internete sızan skandal telefon görüşmesi kayıtlarının da AKP-Gülen savaşının bir yansıması olarak görüldüğü malum.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.