Bu sefer mesele marjinal, sağcı bir bakanın "bağlamından koparılmış" Amerikan karşıtı bir beyanı ya da kıdemli bir bakanın ABD Dışişleri Bakanına yönelik basına sızan eleştirisi değil. BM’deki İsrail Büyükelçisi Ron Prosor'un, Rusya'nın Kırım'ı işgalini kınayan ve Ukrayna'nın toprak bütünlüğüne destek veren oylamaya katılmamış olması, İsrail-ABD ilişkilerinde bir milattır. ABD’nin Rusya'yla yaşadığı sert bir ihtilafın doruğunda ABD'ye güvensizlik oyu vermek, savunma-diplomasi dilinde adeta soğuk savaş ilanı anlamına gelir. BM büyükelçisine ciddi diplomatik yansımaları olan bir konudaki oylamaya katılmama talimatı vermek, her hâlükârda kolayca alınmış bir karar olamaz. Bu çapta kararlar, ayrıntılı değerlendirmeler, iç müzakereler ve ağır kafa yormalar sonucunda alınır.
Son yıllarda, ayakların (İsrail) baş olup başı (ABD) yönettiğini görmeye alışmıştık. Ancak hafif bir ayarla işler genelde düzelir ve ortalık sakinleşirdi. İki büyük başın kapıştığı Ukrayna krizinde ise İsrail, hangisinin korumasında olduğunu unuttu. “ABD ile İsrail’in özel ilişkisi” diye anılan stratejik servet, "iki devlet arasında normal bir ilişki” hâline geliverdi.
İsrail Dışişleri Bakanı Avigdor Liberman, İsrail’in Rusça yayın yapan Kanal 9 televizyonuna nisan başında verdiği mülakatta, ABD ve Rusya’yı dış politika terazisinde aynı kefeye koydu. Bugünlerde Amerika'nın gözde çocuğu sayılan bu bakan şöyle konuştu: “Amerikalılar ve Ruslarla güvene dayalı bir ilişkimiz var. Her iki tarafla da tecrübelerimiz hep olumlu olmuştur.” ABD'yi durmadan çetrefilli kavgalara sürükleyen, ABD'nin BM’de hep İsrail'in dümen suyuna gitmesini isteyen Dışişleri Bakanlığı’nın tepesinde oturan kişi, aptala yatıyordu: “İsrail'in neden bu bataklığa sürüklenmesi gerekiyor anlamıyorum.”
Ne yazık ki bu mesaj, siyasi liderleri stratejik hatalara karşı uyarmakla görevli teknokrat kademelere de sirayet etti. İsrail Savunma Bakanlığı Siyasi-Askeri İlişkiler Bürosu Başkanı Tümgeneral Amos Gilad, 13 Nisan'da yaptığı açıklamada İsrail'in Ukrayna krizindeki tarafsızlığını savundu. İsrail Ordu Radyosu'na konuşan Gilad, şöyle dedi: “Söz konusu ABD bile olsa, menfaatlerimizi bir başkasının menfaatleriyle özdeşleştirmemek lazım. (...) Burada bir dizi güvenlik sıkıntısıyla karşı karşıyayız.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.