Fars kültürü ve uygarlığı uzmanı Amerikalı bilim adamı William Royce, geçen sene bana 40 yıl önce Princeton’dan mezun olduktan sonra İran’a yaptığı geziden söz etmişti. Bir Çarşamba Bayramı kutlamasına çağrılan Royse, daveti hevesle kabul etmiş. Ancak akşam üzeri belirtilen yere gittiğinde herhangi bir kutlamanın olmadığını görmüş. Şaşkınlıkla Çarşamba Bayramı’nın, yani Fars yılının son çarşambasının aslında salı gecesi kutlandığını öğrenmiş.
Şenlikler, gün batımında ateş etrafında başlar ve gece boyunca devam eder. Çarşamba Bayramı, geçmiş yılın bitimiyle yeni yılın gelişinin kutlandığı çok eski bir gelenek. İranlılar, bu salı akşamında Fars takvimine göre ilkbaharın ilk günüyle başlayan yeni yılın gelişini kutlamak için çalıyla yakılan ateşlerin etrafında toplanır ve ateşin üzerinden atlar. Ateşin üzerinden atlayanlar, ateşin “sarı’’ alevle simgelenen geçmiş yılın yorgunluğunu almasını ve “kırmızı” alevle simgelenen taze başlangıcın coşkusunu getirmesini diler.
1979 İslam Devrimi’nden bu yana İran yönetimi, Fars yılının son salı gecesinde ateşin üzerinden atlayanlardan hazzetmediğini lafı hiç dolandırmadan ortaya koyuyor.
Örneğin Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney, “Çarşamba Bayramı’nın bir anlamı yok.’’ derken, Ayetullah Mükerrem Şirazi “Böyle şeyler Müslümanlara yakışmıyor.’’ diye uyardı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.