Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu denetçileri, İran’ın yüzde 20 zenginleştirme hattının sökümünü izlemek üzere 20 Ocak’ta İran’a giderken, Başkan Obama’nın İran’la nükleer anlaşmaya dönük ikili görüşme kanalı açmakla görevlendirdiği Amerikalı diplomat, oynadığı role dair bugüne dek ketum kalmıştı.
Dışişleri Bakan Yardımcısı William Burns, 14 Ocak’ta Al-Monitor’a özel bir mülakat vererek İran’la yürüttüğü “arka kanal” görüşmeleri hakkında ilk kez konuştu. Görüşmeler, Hasan Ruhani’nin haziranda İran Cumhurbaşkanı seçilmesiyle hız kazanmış ve kasımda da İran’ın nükleer programını sınırlandırmaya dönük son 10 yılın ilk anlaşmasıyla neticelenmişti.
Bugüne dek dışişleri bakan yardımcı olarak atanan yalnızca iki meslek memurundan biri olan Burns, bu başarının Amerikalı ve yabancı diplomatlardan oluşan bir ekibin gayretleri sayesinde yakalandığını kaydetti. Bunların arasında adı kamuoyunda hiç duyulmayan diplomatlar da var. Burns’un övgüyle zikrettiği meslektaşları, “gerçek bir ulusal hazine” diye tanımladığı Dışişleri Bakanlığı yayılmayı önleme danışmanı James Timbie ve “müthiş yetenekli bir diplomat” olarak andığı AB dış politika şefi Catherine Ashton. Ashton, altı küresel güç adına İran’la nükleer görüşmelere başkanlık etmişti.
Burns ayrıca İran müzakere heyetinin çetin profesyonelliğinden, “belirgin bir amaç anlayışı” taşımasından takdirle söz etti. Bu heyet, Ruhani’nin ağustosta BM eski temsilcisi Muhammed Cevad Zarif’i dışişleri bakanı olarak atayıp nükleer görüşmelerin başına getirmesinden sonra kurulmuştu.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.