Türkiye’nin ‘sıfır sorun’ politikasının çöküşü aslında Irak’ta ‘içişleri müdahale’ olarak algılanan 2010’daki seçim sonrası Sünni bloka iktidar yolunu açma girişimleriyle başlamıştı. Son üç yılda Türkiye’nin Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile geliştirdiği stratejik ilişkiler, Interpol’ün aradığı eski Irak Devlet Başkanı Yardımcısı Tarık Haşimi’ye kucak açması, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun notayla karşılanan ‘izinsiz’ Kerkük ziyareti, Enerji Bakanı Taner Yıldız’ın Erbil’e uçarken havadan geri çevrilmesi ve Suriye krizinde iki zıt tutum nedeniyle Bağdat-Ankara hattı koptu. ‘Sıfır sorun’ sireniyle yola çıkmış ‘Doğu Ekspresi’nin yuvarlandığı yer ise Suriye oldu.
Şimdi AKP hükümeti çöküşün başladığı yere dönüyor. Irak Başbakanı Nuri Maliki’yi Türkiye’ye getirerek yeni bir başlangıç yapma planının parçası olarak önce Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari Ankara’da ağırlandı. Ardından ziyaretin detaylarını konuşmak üzere Türk Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Irak’a iki günlük ziyarette bulundu. Ziyarete Maliki’nin “Ortak çıkar, karşılıklı saygı ve içişleri karışmama üzerine kurulu iyi ilişkiler istiyoruz” sözleriyle sorunun kaynağına işaret eden mesajının öne çıkmasını engelleyecek biçimde simgesel boyutlar da eklendi. Davutoğlu Suriye’deki vekâlet savaşıyla körüklenen Sünni-Şii geriliminde ellerini yıkarcasına Şiiliğin en önemli havzası Necef’te Büyük Ayetullah Ali Sistani ve Sadr hareketinin lideri Mukteda Sadr ile görüştü. Davutoğlu bununla yetinmeyip Şiilere özgü yas giysisi içinde Necef’te İmam Ali, Kerbela’da İmam Hüseyin’in türbesini ziyaret edip "Allah bizleri de İmam Hüseyin yolunda yürümeyi nasip etsin" dedi.
Bu jestler geçen üç yılın gerilimlerini bitirme garantisi sunmasa da ikili ilişkilere yeni format atmaya dönük yeni bir yol haritasının çiziminde işleri kolaylaştırıyor. Yol haritası da şu: Kasımda TBMM Başkanı Cemil Çiçek, Irak’a gidecek. Çiçek Tahran’la gerilimin düşürülmesinde de benzer bir misyon üstlenmişti. Çicek’in ziyaretinin ardından daha önce askıya alınmış olan ‘Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin hazırlık toplantısı için aralıkta teknik ekipler bir araya gelecek. Eğer gerçekleşirse Maliki’nin ilk Ankara ziyaretinde de konsey toplantısı gerçekleşecek.
Şivan Perwer ve Barzani kartı
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
